Tanım
- Bilgi; bilgili kişi, bilgin (KB’de çoğunlukla hitapta): “yarutmaz anıŋ bilgi yatsa yılın” (söylemezse) bilgisi yıllarca yatsa da parlamaz; “iḍi yaḳşı aymış bügü bilgi kiŋ” bilgisi geniş bilge pek güzel söylemiş; “ḳoḍu birgü ançan ay bilgi batıġ” ey bilgisi derin olan, onu hemen bırakmalı; “bilgi maŋa teŋeşti” bilgide bana denk oldu; “tavarsızḳa bilgi tükenmez tavar” malı olmayana bilgi tükenmez maldır; “biliglig çıḳarmasa bilgin tilin” bilgili, bilgisini dille ortaya koymazsa; “tükel bilge bilgi” her şeyi bilen bilgi. Tanıklar: KB4DLTAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bilgi — yalın hâliyle 69 kez
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (70) →KB Kutadgu Bilig
70 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 214 | biliglig çıḳarmasa | bilgin | tilin / yarutmaz anıŋ bilgi yatsa yılın |
| KB 214 | biliglig çıḳarmasa bilgin tilin / yarutmaz anıŋ | bilgi | yatsa yılın |
| KB 318 | biligsizke | bilgi | ḳılınçı yaġı / aḍın bolmasa tap bu iki çoġı |
| KB 410 | bu yaŋlıġ beg erdi bu | bilgi | üze / tirildi yorıdı ḳılınçın tüze |
| KB 569 | ayu birdi ḳılḳın ḳılınçı yaŋın / sayu birdi | bilgin | uḳuşı teŋin |
| KB 627 | baḳa kördi ilig ḳamuġ türlügün / tükel buldı | bilgi | uḳuşı ögün |
| KB 784 | kör arslanḳa oḳşar bu begler özi / buşursa keser baş ay | bilgi | yaruḳ |
| KB 1178 | bügü | bilgi | kitti ölümüg körüp / uḳuşluġ ögi yitti ögsüz bolup |
| KB 1727 | biliglig bilig birdi | bilgin | köre / köni çın kişi bolsa közke süre |
| KB 1820 | biligke tegir ötrü bilge bolur / bu | bilgi | bile asġı ilke tolur |
| KB 1907 | ayıtmaḳ ortay boldı tersi cevab / cevabḳa ilig | bilgi | bolġay savab |
| KB 2185 | uḳuşı üküş bolsa | bilgi | teŋiz / ḳamuġ iş bütürse ḳızartsa meŋiz |
| KB 2481 | ḳulaḳı saḳ erse ögi | bilgi | kiŋ / yorıḳı tüz erse tili köŋli teŋ |
| KB 2482 | tükel bilse erdem bitise bitig / ḳamuġ işke | bilgin | bu ḳılsa itig |
| KB 3145 | yoḳ ermez ḳadaşlar ara bar meniŋ / bu yaŋlıġ kişi | bilgi | artuḳ anıŋ |
| KB 3254 | iḍi yaḳşı aymış bügü | bilgi | kiŋ / munı işke tutġıl aya elgi kiŋ |
| KB 3382 | ne eḍgü bilig birdi | bilgi | ḳoyuġ / oġul ḳız atı erke kitmez oyuġ |
| KB 3393 | yime yaḳşı aymış bügü | bilgi | yarp / kişi köŋli yuwḳa küḍezmeki sarp |
| KB 3660 | yime yaḳşı aymış bügü | bilgi | kiŋ / ajunda çawıḳmış aḳı elgi kiŋ |
| KB 3829 | negü tir eşit emdi | bilgi | ḳoyuġ / sınap bilgüçi eḍgü isiz ḳamuġ |
| KB 3936 | ay köŋli süzük er ay | bilgi | üküş / baḳa kör bu sözke yetürgil uḳuş |
| KB 4020 | muŋar meŋzetü aydı | bilgi | açuḳ / bu söz tutmaz erniŋ biligi bıçuḳ |
| KB 4355 | … LAR BİRLE ḲATILMAḲNI AYUR / / bularda basa ḳaç ḳutu bar aḍın / baḳa körse | bilgi | biligde öŋin |
| KB 4533 | negü tir eşitgil uḳuşluġ saŋa / bu söz işke tutġıl ay | bilgi | kiŋe |
| KB 4691 | ne eḍgü bilig bėrdi | bilgi | ögüz / eşitgil munı sen aya köŋli tüz |
| KB 4704 | ölüm aldı mindin bu iki tatıġ / nerek emdi dünya ay | bilgi | batıġ |
| KB 4813 | negü tir eşit kör ay | bilgi | teŋiz / özi ḳoḍḳı alçaḳ ne köŋli ekiz |
| KB 4868 | bu söz yaḳşı aymış ay | bilgi | teŋiz / munı işke tutsa ḳızartur meŋiz |
| KB 4998 | negü tir eşitgil ay | bilgi | tertiz / uḳuşluġ amul köŋli yüksek eḍiz |
| KB 5065 | körü bar ḳara begke ḳılmaz selam / bu ma‘ni üçün ol ay | bilgi | tamam |
| KB 5119 | bayat ḳullarında meniŋde yawuz / adın bilmegil sen ay | bilgi | ögüz |
| KB 5299 | negü tir eşitgil ay | bilgi | teŋiz / bilig birle işlep ḳızartġıl meŋiz |
| KB 5470 | aġırladı birdi bu beglik saŋa / munıŋ şükri ḳılġıl ay | bilgi | kiŋe |
| KB 5575 | birisi iliŋde arıġ tut kümüş / ‘ıyarın küḍezgil ay | bilgi | üküş |
| KB 5713 | negü tir eşit tınla | bilgi | batıġ / saŋa ötler emdi ay köŋli ḳatıġ |
| KB 5882 | sini sözlegüçi kişiler maŋa / yaġı teg yaġı ol ay | bilgi | kiŋe |
| KB 6002 | negü tir eşitgil ay | bilgi | teŋiz / bu söz işke tutġıl ḳızartġıl meŋiz |
| KB 6099 | tawar neŋ barın ḳıl özüŋke yuluġ / boḍunuġ sewindür ay | bilgi | uluġ |
| KB 6185 | iligke tegürgil meniŋdin selam / bu aḫır selam ol ay | bilgi | tamam |
| KB 6488 | iḍi yaḳşı aymış bügü | bilgi | kiŋ / ajunuġ sınaġlı aḳı elgi kiŋ |