Tanım
- Öfkelenmek, kızmak: “yazuḳluġ bolur işte buşsa kişi” insan işte öfkelenirse suçlu olur; “yana oḳ buşup aydı ilig” hükümdar yine öfkelenip dedi; “irig sözke buşma” sert söze öfkelenme; “biliglig beg er buşma” ey bilgili bey, öfkelenme; “buşar öḍte beglerke barma yaġuḳ” öfkelendikleri zaman beylere yaklaşma; “negüke buşar erki” niçin öfkeleniyor acaba. Tanıklar: KB6
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): buş- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (21) →KB Kutadgu Bilig
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 322 | uḳuşluġ keḍ er öwke özdin yırat / biliglig beg er | buşma | eḍgü ḳıl at |
| KB 324 | ökünçlüg bolur tutşı öwke işi / yazuḳluġ bolur işte | buşsa | kişi |
| KB 335 | buşılıḳ yawuz erke iltür bilig / otunluḳ ḳılur | buşsa | ḳılḳı silig |
| KB 629 | İLİG SÖZİ AY TOLDIḲA / / ilig | buştı | artuḳ ḳararttı meŋiz / ayur ay iweklik kişike isiz |
| KB 637 | AY TOLDI SU’ALİ İLİGKE / / bu ay toldı aydı ay ilig ḳutı / negüke | buşar | erki toldı otı |
| KB 643 | İLİG CEVABI AY TOLDIḲA / / yana oḳ | buşup | aydı ilig sözi / ayur ay biligsiz kişi munduzı |
| KB 778 | ḳaraḳa bilig birdi bilgi açuḳ / | buşar | öḍte beglerke barma yaġuḳ |
| KB 779 | taḳı yaḳşı aymış biliglig bügü / | buşar | öḍte begler bolur ot aġu |
| KB 780 | busar bolsa begler | buşup | öwkelig / yaḳın turma anda ay ḳılḳı silig |
| KB 781 | buşar | bolsa begler kelip öwkesi / yıraḳ turġıl anda tegürgey yası | |
| KB 783 | buşar | öḍte beglerke barma yaġuḳ / ḳalı bardıŋ erse uçuzluḳ anuḳ | |
| KB 795 | körüp | buştum | erse ilendi özüŋ / serildim saŋa men tügüldi yüzüŋ |
| KB 3965 | ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı ḳadaş / maŋa | buşmaġıl | sen köŋül ḳılma baş |
| KB 4099 | ḳalı basnu tegse | buşar | baş keser / tamurın teşer kör sorup ḳan içer |
| KB 4100 | buşar | öḍke barma begiŋke yaġuḳ / ḳalı bardıŋ erse uçuzluḳ anuḳ | |
| KB 4292 | buşı birle bolma yime keḍ yaḳın / ḳalı | buşsa | buzġay yaḳınlıḳ ḫaḳın ḳal |
| KB 4756 | sewindi tidükte sasıtur söker / yazıldı tidükte | buşup | ḳaş tüger |
| KB 5775 | irig sözke | buşma | ḳalı tegse söz / köni söz irig ol iriglenme öz |
| KB 6090 | saḳınç ḳısġa tutġıl tapuġ ḳıl uzun / iwerde amul bol | buşarda | tüzün |
| KB 6252 | yana aydı ilig ay ögdülmişe / saḳınç ḳaḍġu birle yorıma | buşa | |
| KB 6354 | hava arzularḳa bolur erse erk / | buşup | öwke kelse özin tutsa berk |
Aynı gövdeden maddeler
“buş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).