Tanım
- Bozulmak, yıkılmak: “ölüm buzmaġınça buzulmaz erinç” ölüm bozmadıkça bozulmaz; “saw altun iter ol buzulmış işig” altın söz bozulmuş işi düzeltir; “işi barça buzlur” işi hep bozulur; “il eksür bu küç birle buzlur ajun” zorbalıkla ülke eksilir, dünya bozulur; “buzulmasu beglik” beylik bozulmasın; “buzulġa ilim” ülkem bozulacak; “artamaz buzulmaz arıġ” çürümez, bozulmaz arı; “buzuldaçı ardadaçı” bozulan, çürüyen. Tanıklar: SekKB4
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): buzul- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (21) →KB Kutadgu Bilig
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 882 | tadu birle ḳatlıp törümiş ḳılınç / ölüm buzmaġınça | buzulmaz | erinç |
| KB 941 | buzulmasu | beglik beḍüklük bile / awınçın tirilgil sewinçin küle | |
| KB 1318 | negü tir eşitgil seringen kişi / serinse iter er | buzulmış | işi |
| KB 1763 | yeter ol biligsiz barır bu otun / işi barça | buzlur | ḳopar kök tütün |
| KB 1780 | biligsizke devlet kelür erse ḳut / boḍun barça | buzlur | bolur ilke yut |
| KB 2034 | il artar törü birle itlür ajun / il eksür bu küç birle | buzlur | ajun |
| KB 2036 | köŋül tüzse begler yorıtsa törü / bu beglik | buzulmaz | turur kiç örü |
| KB 2119 | küwezlik bile kökke aġmaz kişi / ḳalı ḳoḍḳı bolsa | buzulmaz | işi |
| KB 2137 | ot ıḍtı boḍunḳa | buzuldı | ili / yıḳıldı siziksiz bu beglik ulı |
| KB 2241 | vezir bolsa ilke yaraġsız yawuz / ol il boḍnı | buzlur | çıġay bayı tüz |
| KB 2297 | bu köŋli beḍük er usallıḳ ḳılur / usal er ya | buzlur | ya öḍsüz ölür |
| KB 2302 | ḳayu sü bolur bolsa başsız boşaŋ / uş ol sü | buzuldı | ilig kiç yaşaŋ |
| KB 3044 | saw altun yazar ol tügülmiş kişig / saw altun iter ol | buzulmış | işig |
| KB 3555 | buzulġu | turur bu itilmişleriŋ / saçılġu turur bu yumıtmışlarıŋ | |
| KB 3653 | buzulġay | ajun barça ḳalġay ḳuruġ / apa oġlana barça kesgey uruġ | |
| KB 3918 | boḍun közi tegse tapuġḳa ḳalı / | buzuldı | bu tapġuŋ yıḳıldı ulı |
| KB 4244 | üküş kördüm eḍgü atanmış kişi / isizke ḳatıldı | buzuldı | işi |
| KB 5564 | yüḍürmegü baylar yükin ortuḳa / bu ortu | buzulġa | tükel artaġa |
| KB 5726 | seniŋdin bu kün ilke asġı üküş / | buzulsa | asıġ bolġa ḳarġış söküş |
| KB 5736 | bularıġ ḳoḍup sen berü kelse sen / ol işler | buzulġay | ükünç bulġa sen |
| KB 5737 | yana tegşürülgey bu öŋdi törü / | buzulġa | ilim ḳalmaġay bir örü |