Tanım
- Kınamak, sitem etmek; gücenmek, (kendini) suçlamak, hayıflanmak: “körüp buştum erse ilendi özüŋ” görüp öfkelendimse sen gücendin; “cefa ḳıldı tip sen ilenme maŋa” bana eziyet etti diye beni kınama; “ökünsü öziŋe ilensü sözün” pişman olsun, sözü yüzünden kendini kınasın; “ilengeymü erki maŋa ol köni” acaba o doğru kişi bana sitem eder mi; “ḳılmışınġa ilendi” (DLT) yaptığına hayıflandı. Tanıklar: KB4DLT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ilen- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (9):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →KB Kutadgu Bilig
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 795 | körüp buştum erse | ilendi | özüŋ / serildim saŋa men tügüldi yüzüŋ |
| KB 1092 | cefa ḳıldı tip sen | ilenme | maŋa / meniŋde cefaçı bu dünya saŋa |
| KB 1204 | negülük usandıŋ tiriglik ıḍıp / negüke | ilenür | sen emdi ulıp |
| KB 1206 | tirilse usal bolsa yalŋuḳ özün / ökünsü öziŋe | ilensü | sözün |
| KB 3160 | sırılġaymu erki ilig altunı / | ilengeymü | erki maŋa ol köni |
| KB 3162 | oḳı kelse kelgey ḳalı kelmese / negüke | ilengü | sözüm tutmasa |
Aynı gövdeden maddeler
“ilen” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).