İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

tıd- fiil

85 geçiş 25 biçim 5 eser AbhKBMaitTTShoR Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): tıd- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • tıdar 13 (Abh) · tıḍar 2 (KB)
  • tıdıp 9 (Abh, ShoR) · tıḍıp 1 (KB)
  • tıda 5 (Mait, TT, Abh) · tıḍa 3 (KB)

Çekimli biçimler (25):

KB Kutadgu Bilig

22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 1197 ölümüg tıḍar erse dünya neŋi / bolup ölmegey erdi begler begi
KB 1662 uwut ol tıḍıġlı ḳamuġ teŋsizig / uwutsuzluḳ erke iḍi teŋsizig
KB 2347 tüşürse toyuġ keḍ körüp berk yirig / yıraḳ ıḍmasa tıḍsa yıġsa erig
KB 2480 serimlig kerek hem tuta bilse öz / közin keḍ küḍezse tilin tıḍsa söz
KB 2500 yana körse iç taş yaraġsızlarıġ / ayu birse tıḍsa kötürse arıġ
KB 2549 liw aş tirki kirse körü ıḍsa köz / yaraġsıznı körse anı tıḍsa öz
KB 2763 uwut ol tıḍıġlı yaraġsız işig / uwut ol iter ḳılḳı artaḳ kişig
KB 2808 açıġ tıḍsa işçi er at köŋli sır / er at köŋli sınsa alır begke kir
KB 2810 sewerig sewügsüz ḳılayın tise / tilin ayġu neŋni tıḍıp birmese
KB 2811 ayıp birmegü neŋ tilin aymaġu / tilin aydıŋ erse anı tıḍmaġu
KB 3121 sebeb sen sen emdi ḳamuġ eḍgülük / küçüg tıḍġuḳa hem törü birgüke
KB 3450 taḳı erde yigrek eren ol turur / miŋ arzu bulup bu özin tıḍsa terk
KB 3904 tilemiş tilekin biliglisi yoḳ / yorıtur ḳazasın tıḍıġlısı yoḳ
KB 4184 basıtma ḳatıġlan kiçigke özüŋ / tilin oynamaġıl tıḍa tut sözüŋ
KB 4952 manga kelsü tuşsu yana barsu terk / küçün tıḍmaġay men aŋa birdim erk
KB 5557 basaḳı ḳutu ol saŋa tapġuçı / tıḍa tutmasa sen bu ol ḳopġuçı
KB 5581 ikinç tıḍmasalar ḫazine ḫaḳı / öḍinde tegürse ay elgi aḳı
KB 6153 bayattın yıratur bu dünya kişig / tıḍar ḳıldru ıḍmaz bu eḍgü işig
KB 6182 sıġıt ḳılma artuḳ tıḍa tut özüŋ / bu işni bayat ıḍtı kesgil sözüŋ
KB 6293 LXXXIII. ḲUMARU ÖGDÜLMİŞKE TA‘ZİYET ḲILMIŞIN AYUR / / ḳumaru tegip tıḍtı aydı serin / bayat ḫuḳmi tapla köŋül ög tilin
KB 6353 biri boġzı tıḍsa bir az sözlese / yıraḳ tutsa özdin yaraġsız usa
KB 6472 ḳanı emr-ü ma‘ruf ḳılıġlı kişi / ḳanı nehy-ü münker tıḍıġlı kişi

Aynı gövdeden maddeler

“tıd” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).