Tanım
- Sel, akıntı: “aḳtı aḳın möŋreşü” sel böğürerek aktı; “ıḍḍımız olar üze ḳaçu aḳını” üzerlerine bent selini gönderdik; “közde aḳıttı aḳın” gözünden (yaş) seli akıttı. Tanıklar: KuTKBDLT
- Mecazen bolluk: “buyan edgü ḳılınçlıġ aḳın” sevap ve iyi iş seli. Tanıklar: ShoR
BK’deki “alp şalçı aḳın binip” ak (at) + belirtme ekidir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aḳın — yalın hâliyle 19 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- aḳın 11 (DLT, DK, KB, Sukh) · akın 7 (EÇS, BK) · aqın 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →DLT DLT’deki Türkçe parçalar
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT III, 398 | Ördi bulıt ıŋraşu / Aḳtı | aḳın | möŋreşü / Ḳaldı boḍun taŋlaşu / Kükrer taḳı maŋraşur |
| DLT III, 39 | Ḳuydı bulıt yaġmurın / Kerip tutar aḳ torın / Ḳırḳa ḳoḍtı ol ḳarın / | Aḳın | aḳar eŋreşür |
| DLT 1, 96 | Yay yarupan ergüzi / Aḳtı | aḳın | munduzı / Tuġdı yaruḳ yulduzı / Tıŋla sözüm, külgüsüz |
| DLT I, 376 | Tutçı yaġar bulıtı altun tamar arıġ / Aḳsa anıŋ | aḳını | ḳandı meniŋ ḳanıġ |
| DLT III, 61 | Tawar yıġıp suw | aḳın | indi saḳın / Ḳorum kipi iḍisin ḳodı yuwar |
Aynı gövdeden maddeler
“akın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).