İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

düşman isim

32 geçiş 13 biçim 3 eser KuTKBAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Düşman: “ol taŋrı bilgen ol düşmanlarıŋıznı” Tanrı düşmanlarınızı bilir; “ol taŋrınıŋ düşmanlarınıŋ yanutı ot” Tanrı düşmanlarının karşılığı ateştir; “ḳoḍı bolsu düşman başı ḳawrılu” düşmanın başı eğilip aşağı olsun; “neçe me kiçig erse duşman saŋa / anı sen uluġ tut” düşman sana ne kadar küçük de olsa, onu büyük say; “sėfih er tili öz başı duşmanı” beyinsiz kişinin dili kendi başının düşmanıdır. Tanıklar: KuT2KB2AH

duşman yazımı (KB, AH) da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): düşman — yalın hâliyle 164 kez

Çekimli biçimler (12):

AH Atebetü’l-Hakâyık

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 57–58 anıŋ baḫşişindin bulıt uvtanur bu sözni bütün çın tutar duşmanı
AH 141–144 sėfih er tili öz başı duşmanı tilindin töküldi telim er ḳanı üküş sözlegende öküngen telim tilin beklege …
AH 261–264 … z içmez tutar berk anı taturmaz eseninde tuz dostıŋa ölür ḳalur aḫır yiyür duşmanı
AH 357–360 … me sözüŋ kizle kiḍin başıŋ kizleme miŋ er dostuŋ erse üküş körmegil bir er duşman erse anı azlama

Aynı gövdeden maddeler

“düşman” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).