Tanım
- Helal, dinen serbest: “helal ḳıldı sizke ol kim anda aḍın” bunların dışındakileri size helal kıldı; “sorarlar saŋa: nė neŋ helal ḳılındı olarḳa” onlara nelerin helal kılındığını sana soruyorlar; “bu helal ol bu haram” bu helal, bu haram; “boġuzuŋ küḍezgil halal yigil az” boğazını koru, helalden az ye; “halal dünya ḳazġan özüŋni yitür” helal dünyalık kazan, kendini doyur; “ḫalal yi ḫalal ḳıl yarınlıḳ tapuġ” helal ye, yarınki (ahiret) hizmetini helal kıl. Tanıklar: KuT3KB2
KB ve AH’deki ḫalal/halal yazımı da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): helal — yalın hâliyle 15 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ḫalal 13 (KB) · halal 10 (KB, AH)
- halaldin 1 (KB) · ḫalaldin 1 (KB)
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →AH Atebetü’l-Hakâyık
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 417–420 | uvut yitti yindip bulunmaz yıḍı | halal | yigli ḳanı körünmez boḍı halal kendü ḳayda bu kün ḳanı kim haramnı yiyürde … |
| AH 417–420 | uvut yitti yindip bulunmaz yıḍı halal yigli ḳanı körünmez boḍı | halal | kendü ḳayda bu kün ḳanı kim haramnı yiyürde haram tip yidi |
| AH 425–428 | … ç yarın yük vėbal haram erse malıŋ ‘azab ol soŋı hisab ol ėgėr bolsa malıŋ | halal |