Tanım
- Ve, hem, da: “boyun suŋlar taŋrıḳa hem yalavaçḳa” Tanrı’ya ve peygambere itaat edin; “sınadımız olarnı eḍgülükler birle hem yawuzluḳlar birle” onları iyiliklerle ve kötülüklerle sınadık; “fida ḳıldı barın neŋin hem özin” varını, malını ve kendini feda etti; “ölügdin tirig hem tirigdin ölüg çıḳarur” ölüden diriyi ve diriden ölüyü çıkarır; “bu himmet bile hem mürüvvet kerek” bu himmetle birlikte mürüvvet de gerek. Tanıklar: KuT2KB2AH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): hem — yalın hâliyle 909 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- hem 905 (KuT, KB, EÇS, DK) · hėm 4 (AH)
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →AH Atebetü’l-Hakâyık
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 17 | ölügdin tirig | hem | tirigdin ölüg çıḳarur körür sen munı keḍ aŋa |
| AH 47–48 | ol ol ‘aḳl uḳuş huş ḫirėdḳa mėkan bilig ma‘dini | hėm | fazilėt kanı |
| AH 125–128 | biliglig sözi pėnd nasihat ėdėb biligligni ögdi ‘acėm | hėm | ‘arab tavarsızḳa bilgi tükenmez tavar nėsėbsızḳa bilgi yirilmez nėsėb |
| AH 345–348 | küḍezgil aya dost uluġlar haḳın asıġsız mizah | hėm | cėdėldin saḳın uluġlarnı buşrup saŋga bu mizah kiçiglerni küstaḫ ḳılur bil … |
| AH 457–460 | … uḳuşsuzlar anı sėbėbdin körür ḳaza birle uçġan ḳalıḳ ḳuşları ḳarıḳa ḳonar | hėm | ḳafesḳa kirür |
Aynı gövdeden maddeler
“hem” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).