T sözlüğü · madde
alp sıfat
Tanım
- Yiğit, kahraman, cesur: “toŋa alp er erdi” Tonga yiğit bir erdi; “edgü alp kişig” iyi, yiğit kişiyi; “ḳaġanı alp ermiş” kağanı yiğitmiş; “alpın erdemin üçün” yiğitliği ve erdemi için. Tanıklar: KTKB
- Güç, zor, çetin: “alp bulġuluḳ kişi et’özi” bulunması güç insan bedeni; “alp ündürgülük” (dışarı) çıkarılması güç; “ed öŋedmeki alp” malın düzelmesi zor. Tanıklar: AbhTT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): alp — yalın hâliyle 153 kez
Çekimli biçimler (9):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →T Tunyukuk Yazıtı
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 11 | … ıdm(i)ş : (a)zḳ(ı)nya : türk [bod(u)n ?] / yorıyur (e)rm(i)ş : ḳ(a)ġ(a)ni: | (a)lp | (e)rm(i)ş : (a)yġuçısi: bilge (e)rm(i)ş / : ol (ė)ki kişi : b(a)r (e)rs(e) … |
| T 14 | … rkl(i)g : üzġ(a)li: uç(u)z : yuyḳa : / ḳ(a)l(ı)n bols(a)r : top(u)lġuluḳ : | (a)lp | (e)rm(i)ş : y(i)nçge / yoġ(u)n bols(a)r : üzg(ü)lük (a)lp (e)rm(i)ş : |
| T 14 | … : top(u)lġuluḳ : (a)lp (e)rm(i)ş : y(i)nçge / yoġ(u)n bols(a)r : üzg(ü)lük | (a)lp | (e)rm(i)ş : |
| T 15 | … m(e)s(e)r : ḳ(a)ç n(e)ŋ (e)rs(e)r: ol b(i)zni / / / / / / [ḳ(a)ġ(a)ni | (a)lp | (e)rm(i)ş : (a)yġuçısi bilge (e)rm(i)ş : ḳ(a)ç(a)n n(e)ŋ / (e)rs(e)r : öl( … |
| T 26 | … nġ(a)ru : sü yorıl(ı)m t(ė)m(i)ş : yor(ı)m(a)- / s(a)r : bizni: ḳ(a)ġ(a)ni | (a)lp | (a)rm(i)ş : (a)yġuçısi: bilge (e)rm(i)ş : ḳ(a)ç / n(e)ŋ (e)rs(e)r / bizni … |
| T 32 | … e)lt(i)m(i)z : (e)rt(i)ş üg(ü)z(ü)g / k(e)çe k(e)lt(i)m(i)z : k(e)lm(i)şi: | (a)lp | tidi: tuym(a)dı: t(e)ŋri um(a)y : / ıduḳ y(ė)r sub : b(a)sa b(ė)rti (e)r(i … |
| T 45 | … / buŋs(ı)z : k(e)lürti: ėlt(ė)r(i)ş ḳ(a)ġ(a)n : bilg(e)sin üç(ü)n / / / | (a)lpin | üç(ü)n : t(a)bġ(a)çḳa : y(ė)ti y(ı)ġirmi: süŋ(ü)şdi: ḳııt(a)nyḳa : / y(ė)t … |
Aynı gövdeden maddeler
“alp” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).