Tanım
- Bir uzunluk ölçüsü, Çin ayağı (Çince 尺 karşılığı); “tsun” (parmak) ile birlikte anılır: “十六 çıġ 五 tsun … édiz” on altı ayak beş parmak yüksekliğinde; “miŋer çıġ bodluġ” biner ayak boylu; (satışta hile sayılırken) “teŋin tarazukin çıġın tsunın siŋin” terazisini, ölçeğini, ayağını, parmağını, kilesini (bozdum); “karçın çıḳin kürin kürilikin tınlıglarıg ardılar” ölçü ile, hile ile canlıları aldattılar. Tanıklar: MaitShoR2
- (KB’de tek tanık) anlamı kesinleşmeyen kullanım: “ḳalı birse begler er atḳa açıġ / tegürse anı bolmasa yüzde çıġ” beyler askere bağış verse, onu ulaştırsa yüzde … olmaz. Tanıklar: KB
U II’deki çıġın ve Maitrisimit’teki çıḳin (ölçü adı olarak) bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): çıġ — yalın hâliyle 4 kez
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.1.2.V/9 | … an] ////s : atlġ edgü uluġ : //// //// montaqı bir qulaç énlig /// /// béş | çıġ | qılıp iki qollu[ġ] /// [sö ]z legüçi iki yégirmi t/// atlġ tamġaġ bodistv … |
| Sho.Rosia 8.3 /271–272 | … ke ḳolu-ḳa yalŋuḳ-ları körkiŋe yaraşı 八万 yaş-lıġ 人 -lar üdinde erser miŋer | çıġ | bodluġ. |
| Sho.Rosia 8.3 /273–274 | ulaḍı yüz ygrmi yaş-lıġ 人 -lar üdin-te 十六 | çıġ | 五 tsun ḳamaġ 三 -er bodın-ça édiz miŋ ḳaḍa yüz kolḍi 小 化身 -lerig 化 :: |
U Uigurica I-IV
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … yanḳısın yantutın birmedim erser .. azu satıġ yuluġ oġrınta taŋin trazukin | çıġın | tsunın siŋin ḳavın kürin kürlügin arıp yuyup (yuvup?) az bėrip üküş altım … |
| U II, T. II Y 42.-38–57 | … g tavaran yėdim yuŋaldım erser .. azu satıġ yuluġ oġurınta teŋin tarazukin | çıġın | tsunin sinŋin ḫavın kürin küriligin artım yutdum az bėrip üküş altım erser … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.075.32–41 | … r olar amarıları açsıḳ kılı--nçlıg tevlig kürlüg köŋ--üllüg erdiler karçın | çıḳ--in | kürin kürilikin tınlıglarıg ardılar yuvdılar.. |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 2807 | ḳalı birse begler er atḳa açıġ / tegürse anı bolmasa yüzde | çıġ |
Aynı gövdeden maddeler
“çıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).