Tanım
- Ad, isim; bir şeyin ya da kişinin anıldığı söz: “bu şasdrnıŋ adı boldı abidarmakoş” bu incelemenin adı abidarmakoş oldu; “nedegin adı bolur … tėp” neden … diye adlandırılır. Tanıklar: Abh2
- Budist öğretide (Abh) adlandırma, kavram; nesneyi ayırt ettiren söz: “ün ikinti ad erür” (birincisi) ses, ikincisi ad(landırma)dır; “ünli adlı” ses ve ad. Tanıklar: Abh
- Ün, şan; “adı ködrülmiş” adı yüceltilmiş, yüce adlı: Buda’nın en sık anılan sıfatı (Abh’de yüzlerce kez): “adı ködrülmiş yarlıḳamış erür” Yüce Adlı (Buda) buyurmuştur. Tanıklar: Abh
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ad — yalın hâliyle 68 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- adı 432 (Abh, U, EÇS, ShoR) · aḍı 2 (ShoR)
- adḳa 1 (Abh) · aḍḳa 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (17):
Bağlamlar
Bütün geçişler (511) →Abh Abhidharma (Shogaito)
470 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 5–9 | … lar ol无念本uu tėm atlġ açari tsopın-ın ḳıldım 稽首薄伽衆徳山yinçürü töpün yükünürmn | adı | ködrülmiş-lik ḳamaġ edgülüg taġ-ḳa :: |
| Abh.Sho. 1220 | adı | ködrülmiş nom nomlamış erür olar-nıŋ erklig -ler-iŋe ḳaçıġ-lar-ıŋa yaraşı. | |
| Abh.Sho. 1869 | nom erser ḳaltı uyur üçün tudġalı öz töz-in | adı | bolmış ol nom tėp. |
| Abh.Sho. 2883–2884 | … çip söz-lemiş ol bu oḳ nomuġ bolur aḳıġ-lıġ tėp ulatı mundaġ osuġ-lıuġ-nuŋ | adı | bolur aḳıġ-lıġ mundaġ osuġ -luġ-nuŋ adı bolur aḳıġ-sız tėp ulatı. |
| Abh.Sho. 4032–4034 | ėdigsiz-ler-niŋ yme ök bolur | adı | yörügi nedegin adı bolmaz sav tayaḳ-ı tėp答sudur -ta yindem yrlıḳamış ol üç … |
U Uigurica I-IV
33 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 185.-3 | meniŋ eşidmis-im yme bir ödün | adı | kötrülmis strayastris tŋri yėr-inte sudaram sal atlġ tŋri-ler-niŋ yıḳılḳul … |
| U II, T. III M. 207 b.-39 | … . . . . . . . . alḳu ançulayu kelmis-ler-niŋ usnir-laksan-lar-ıntın önmis | adı | kötrülmis sita-tapadra atlġ utsuḳmaḳsız darnı / Ᾱrya-[sarva-]tathāgata-usn … |
| U II, T. III M. 225-16-5 | … . yükünürmn adı kötrülmis monçuġ . . . . [erdin]i oḳus-luġ-ḳa .. yükünürmn | adı | kötrülmis il ḳan oḳus-luġ-ḳa .. yükünürmn adı kötrülmis is oḳus-luġ--ḳa .. … |
| U II, T. III M. 225-7b-4 | adı | kötrül--mis ançulayu kelmis ayaġ-ḳa tekimlig T. III M. 225. köni tözüni … | |
| U II, T. III M. 225-7a-3–4 | adı | kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ-ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs samantabadir … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.1 /42 | … ar birle men] /// béş tilgini [miz] erklig [ ] t[ ]rup olar-nı kntü öz-[ ] | adı[ | ] [ ]gek : |
| Sho.Rosia 8.3 /92 | yavız | aḍ-ḳa | . |
| Sho.Rosia 8.3 /113 | ne üçün bo ikinti asanki içindeki tuş-nuŋ | aḍı | ötgürmek tuş tép aḍanur erki tép téser. |
| Sho.Rosia 8.3 /116 | yene 一 | aḍı | 見 yol tép erür ne üçün 見 tép téyür téser. |
| Sho.Rosia 8.3 /245 | yoḳ ḳuruġ éligi atlġ | ad-ta | tuḍulmış aŋ ilki arıġ süz-ök nomluġ et’öz-ke tükel bolġalı uyur-lar :: |
TT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 178b. 180-7–16 | … e yatıp yürür erki sn . yinçülüg monçuḳlar tėy-ü siḳtayu . aġusı küçetip . | ad | // ı ernii yirüp . eŋekii tmġaḫıi aprap //// a ölüp bardı |
| T III D 26027-80 | … . içkerü . köze -t / . . . . . . . iglig-ler . ada . . . . . . /////////şa/ | ad | / . . . . . . /k/alat . köŋüllii afiakir / . . . . ///z körmez -ler [.] |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 3239 | cema‘at bile ḳıl fariza namaz / çıġaylar hacı ḳıl | aḍına | namaz |