Derlem sözlüğü · madde
adḳan- fiil
Tanım
- (Bir nesneye) yönelip tutunmak, onu kavramak, algılamak (Abh terimi): “alḳu adḳanġularıġ adḳandaçı bilge bilig” bütün nesneleri kavrayan bilgelik; “kėrtülerig adḳanıp” gerçekleri nesne edinip. Tanıklar: Abh
- Yapışmak, bağlanmak: “êyin udu aḍḳanıp tutup” uyup ardınca yapışıp tutup; “nidan adḳanmış tınlıġlar” (doğum, yaşlılık, hastalık, ölüm) nedenlerine tutulmuş canlılar. Tanıklar: ShoR
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adḳan- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- adḳanıp 10 (Abh) · aḍḳanıp 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (27):
adḳanġalı 13
adḳantaçı 10
adḳanıp 10
adḳandaçı 7
adḳanmış 5
adḳansar 5
adḳanġusı 5
adḳanġuta 5
adḳanu 4
adḳanurlar 3
adḳanġular 3
atqandaçıqa 3
adḳanmaḳ 2
adḳantuḳta 2
adḳanur 2
adḳandaçısı 1
adḳandaçısın 1
adḳandaçısınıŋ 1
adḳantaçısı 1
adḳantaçısın 1
adḳantaçısınıŋ 1
adḳanıġ 1
atḳanıp 1
adḳanmaḳlıġ 1
adḳanġuḳa 1
atqandaçınıŋ 1
aḍḳanıp 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (91) →Abh Abhidharma (Shogaito)
83 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 741 | ulatı alḳu adaḳanġu-lar-ıġ | adḳandaçı | bilge bilgi. |
| Abh.Sho. 2241–2243 | azu yene bu şasdr mu ol所以不應bu tıldaġ-ın tegimlig ermez bir yindem | adḳanıp | söz-legeli yörüg ėyin saŋgit ḳılmış-ı erser odġuraḳ erür abidarim tėp. |
| Abh.Sho. 2892–2895 | … ġuraḳ ḳarşı ermez tėp問nedegin bolur bilgeli adḳanġuluḳ öçmek-li yol-lı-nıŋ | adḳantaçı | niz-vanı-lar-ḳa odġuraḳ ėyin ükligülük bolmaḳ -ın tėp答az turz-un anuşayako … |
| Abh.Sho. 3643–3644 | köz erklig bilig birle | adḳanu | örgürmetin ḳuruġ -ın tüşürülür üçün ertmiş öd-ke adı bolur erdmek tėp nede … |
| Abh.Sho. 3701 | öŋ | adḳanġu-ḳa | körü bolur. |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho. Rosia 1.1/4 | alqu | atqandaçı-qa | atqanġu bolmaq üz-eki öŋ |
| Sho.Rosia 1.3/36–38 | teginmek [-ti]n tartıtılmış öŋ tép : alqu | atqandaçı-qa | atqanġu bolmaq üz-eki öŋ [er]ser üç töz-lüg köŋül biligi tüz-ü uyur üçün y … |
| Sho.Rosia 1.3/140 | turġu-luq öŋ tép : alqu | atqandaçı-nıŋ | turġu-luq öŋ üçün atı bolmış ol |
| Sho.Rosia 1.3/41–42 | alqu | atqandaçı-qa | atqaġ bo[l] -maqıdın tuġmış öŋ tép : yme ök yumdaru iki törlüg yörügler üz … |
| Sho.Rosia 7.2 /60–87 | … timokş-ta 受持 ///] teginser tutsar şikş çḫşapt ḳayu [et’öz /// 随順] êyin udu | aḍḳanıp | tutup 欲 uġrayu ḳatıġlanur tavranu[r al altaġ uzan-] maḳ üz-e ’erḍer aşar 精 … |
TT TT I-X
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T III D 26023-39–45 | … madın . ilişlig tartışlıġ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ilkiteberü | atḳanıp | . . . . . . . . . . . . . . .tınlġ-lar . biligsiz bilig . . . . . . . . . … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| 5a-7–10 | alḳu tŋri ḳuwra- ġı tuġmaḳ ḳarımaḳ iglemek ölmek bu tört türlüg nidan | adḳanmış | tınlġlarnıŋ [emge]kin körü uma- dın yėrtinçüke ḳodı inermn |
Sek Sekiz Yükmek
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.190 (IIc) | adḳanġular | birleki otġuraḳ belgüsi |
Aynı gövdeden maddeler
“adkan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).