aġrı- fiil

9 geçiş 9 biçim 4 eser KB U KuT BK Anlam haritasında göster

Tanım

Ağrımak, sızlamak; hastalanmak: “uluġ oġlum aġrıp yoḳ bolça” büyük oğlum hastalanıp ölünce; “yürek aġrımaġıġ” yürek ağrısını. Tanıklar: BK
(Gönül) incinmek: “irig sözke aġrır köŋül” kaba söze gönül incinir; “köŋül aġrısa” gönül incinirse. Tanıklar: KB
Acı çekmek: “aġrıyurlar, neteg kim siz aġrıyur siz” sizin acı çektiğiniz gibi onlar da acı çekerler. Tanıklar: KuT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): aġrı- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (9):

agrıp 1 aġrımaġıġ 1 aġrıp 1 aġrır 1 aġrısa 1 aġrıyur 1 aġrıyurlar 1 aġrıġay 1 aḳrımaḳlıġ 1

KB 3430	irig sözlemegil kişike tilin / irig sözke	aġrır	köŋül kiç yılın
KB 3446	kelir bolsa dünya köŋül bamasa / barır erse	aġrıp	ḳaşın tügmese
KB 4302	tüpi yil turur söz köŋül aġrıtur / köŋül	aġrısa	er sini yawrıtur
KB 4586	ya esrük tütüş ḳılġa aḫsumlaġay / aşıŋ siŋmegey tek köŋül	aġrıġay

U II, T. III, M. 225.- 45.-5	yarım . . . . / et’özi	aḳrımaḳ-lıġ	igig .. tapsız bolm . . . [aḳ-] -lıġ igig .. köz aġrıġ igig .. burun aġrı …
U II, T. III, M. 225.- 45.-5	… aġrıġ igig yürek aġrıġ igig .. öŋüç aġrıġ igig ..ḳulḳḳ aġrıġ igig .. yürek	aġrımaġıġ	marım aġrıġ T. III M. 225. ara-lıġ erser yme .. arvıs . . . . . bayur-mn

Ku. T. 26/72a2	104 Süst bolmaŋ boḍunnuŋ tilemeki içinde eger bolsa sizler ig yėrgen olar	aġrıyurlar	neteg kim siz aġrıyur siz siz umar sizler taŋrıdın anı kim ummazlar erür t …
Ku. T. 26/72a2	… tilemeki içinde eger bolsa sizler ig yėrgen olar aġrıyurlar neteg kim siz	aġrıyur	siz siz umar sizler taŋrıdın anı kim ummazlar erür taŋrı bilgen bütün işli …

ul(u)g : oġl(u)m :

(a)gr(ı)p

: yoḳ bolça : ḳuuġ : s(e)ŋün(ü)g / : b(a)lb(a)l : tike : bert(i)m :

“agrı” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).