Derlem sözlüğü · madde
aġrıġ isim
Tanım
- Ağrı, sızı; hastalık; çoğunlukla “ig aġrıġ” ikilemesiyle: “ig aġrıġ kėtdi” hastalık ve ağrı gitti; “ig aġrıġ ada tuda kelürür” hastalık, ağrı, tehlike, engel getirir. Tanıklar: Sek2MaitTT2ShoR
- Uzuv adlarıyla: “baş aġrıġ” baş ağrısı; “aġız aġrıġ igig” ağız ağrısı hastalığını. Tanıklar: MaitUKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aġrıġ — yalın hâliyle 23 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- aġrıġ 21 (KB, U, TT, Sek) · agrıg 2 (Mait)
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (35) →KB Kutadgu Bilig
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 421 | baş | aġrıġ | köp ol körse işi üküş / üküş işni süzgen uḳuşluġ küsüş |
| KB 1883 | baş | aġrıġ | yük emgek kötürse ḳulı / begiŋe aça birse arzu yola |
| KB 2934 | beḍük işte teŋsiz baş | aġrıġ | bolur / baş aġrıġ kötürmese beglik ḳalur |
| KB 4542 | uçuz tutġa ḳoldaş adaş ya ḳadaş / anıŋ | aġrıġında | köŋül bolġa baş |
| KB 4917 | uluġluḳḳa artuḳ küwenme ḳüle / uluġ bolduŋ erse baş | aġrıġ | bile |
U Uigurica I-IV
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III, M. 182-30 | … z-lüg lisip tüz--lüg .. sanipat tüz-lüg ig-lerig .. alḳu ėsimek tüz-lüg ig | aġrıġ-larıġ | [kiderz-] -ün .. |
| U II, T. III, M. 225.- 45.-5 | … . . / et’özi aḳrımaḳ-lıġ igig .. tapsız bolm . . . [aḳ-] -lıġ igig .. köz | aġrıġ | igig .. burun aġrı .. [ġ] igig aġız aġrıġ igig .. boġuz aġrıġ igig yürek a … |
| U II, T. III, M. 225.- 45.-5 | … olm . . . [aḳ-] -lıġ igig .. köz aġrıġ igig .. burun aġrı .. [ġ] igig aġız | aġrıġ | igig .. boġuz aġrıġ igig yürek aġrıġ igig .. öŋüç aġrıġ igig ..ḳulḳḳ aġrıġ … |
| U II, T. III, M. 225.- 45.-5 | … ġ igig .. burun aġrı .. [ġ] igig aġız aġrıġ igig .. boġuz aġrıġ igig yürek | aġrıġ | igig .. öŋüç aġrıġ igig ..ḳulḳḳ aġrıġ igig .. yürek aġrımaġıġ marım aġrıġ … |
| U II, T. III, M. 225.- 45.-5 | … aġrıġ igig .. boġuz aġrıġ igig yürek aġrıġ igig .. öŋüç aġrıġ igig ..ḳulḳḳ | aġrıġ | igig .. yürek aġrımaġıġ marım aġrıġ T. III M. 225. ara-lıġ erser yme .. … |
TT TT I-X
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-10 | ig | aġrıġ | kėtdi . |
| T II Y 36. 12.-16 | eviŋde . [.] ig | aġrıġ | oġrınta körser sn saidı sėni bertgeli [.] ig toġa egirdi sėni . emgetgeli … |
| T II Y 36.3.-49–50 | igiŋ | aġrıġıŋ | açıdı [. ] ediŋ twarıŋ yayıldı . saŋa udruntaçı kişi-ler ançulayu bolur ḳa … |
| T II Y 36.11-167–170 | bosuç ḳadġu ig | aġrıġ-lar | ornaġ tutḳlır [.] beg-tin işi-tin körser sn saw-ḳa kirkelir sn [.] ėl-tin … |
| T II Y 36 .16. -201–203 | t / . . . . / i . ėl-tin ḳantın töli . yoḳ . igiŋe | aġrıġıŋa | emi yoḳ . |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.005.38–42 | … ıḳ(ap) ölür özinte ozġurup arha(nt) kutıŋa tegürü yarlıḳadı dya(n) ... baş | agrag | iginte oz(ġurup) ... |
| Mai.Tek.023.19–21 | üçünç ig | (ag)rıg | ... -ta ivir / / / / / arka / üçünç ... p(a)t(a)r ... öl ömgekin alku b … |
| Mai.Tek.043.09–10 | kaltı baş | agrıg | iglerniŋ tıltaġı baş erür sögütler tüşmekiŋe aŋ |
Sek Sekiz Yükmek
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.62 (IIc) | teŋ teŋ ig | aġrıġ | ada tuda kelürür emgedür yılın ayın turḳaru |
| Jut.Sek.T-1.232 (Ib) | ol oḳ evde barḳta ada tuda bolmadın barmaz ig | aġrıġ |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.2.1.V/1 | t[ört]t yégirminç aġır ig | aġrıġta | emgekte //[ölmegey :] |
| Sho.Rosia 4.2.2/13–16 | … olu küsüş öritü teginürmn tört tuġum béş ajun tınlġlar miŋ tümen törlüg ig | aġrıġ | adalarıntın ozzunlar qurulz -unlar : |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/86b3 | 128 eger uraġut ḳorḳsa cüftindin köŋül | aġrıġıŋa | azu yüz ewürmekke yime yazuḳ yoḳ ol iki üze kim yaraştursalar ol iki ara y … |
Aynı gövdeden maddeler
“agrıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).