İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aḳıġ isim

35 geçiş 12 biçim 5 eser AbhShoRBKUKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Akıntı; (Abh ve ShoR’da) zihni kirleten, dışa akan tutkular (āsrava): “aḳıġ alḳmaḳta ḳorḳınçsız” akıntıları tüketmekte korkusuz; “aḳıġımın alḳa tükedtim” akıntılarımı tüketip bitirdim. Tanıklar: AbhShoR
  2. Akış: “aḳıġnıŋ ėyin ükligülüki” akışın ardınca çoğalması. Tanıklar: Abh

BK’deki “azman aḳıġ” ak (at) + belirtme ekidir; aynı yazılış olduğu için burada durur.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aḳıġ — yalın hâliyle 10 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • aḳıġ 8 (Abh, U, KB, ShoR) · aḳıg 2 (BK)
  • aḳıġıġ 4 (Abh, ShoR) · aqıġıġ 2 (ShoR)

Çekimli biçimler (10):

Abh Abhidharma (Shogaito)

18 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 1539 alḳu bilgülük nom-lar-ta tarıḳmış ḳaraŋġu-luġ-ın tėmek erür aḳıġ alḳmaḳ-ta ḳorḳınçsız.
Abh.Sho. 2706–2707 nirvan-ḳa nedegin barça-nıŋ adı bolur aḳıġ-lıġ tėp 答aḳıġ-nıŋ ėyin ükligülüki üçün adı bolmış ol aḳıġ-lıġ tėp.
Abh.Sho. 2740–2742 … ün andaġ bolur tėp tėser kim kkir -lig köŋül-te uzadı aḳılur tardılur üçün aḳıġ birle.
Abh.Sho. 2745–2746 üklidür üçün aḳıġ-ıġ adamış ol aḳıġ-nıŋ ėyin ükligülüki tėp此中衆贤意云munda saŋgabadrė
Abh.Sho. 3010–3015 aḳıġ-sız belgü erser inçip bu söz-legüçi-te olar-ta aḳıġ-lar ėyin üklimez üçün adamış ol aḳıġ-sız belgü tėp öŋdün aḳıġ -lıġ-ıġ yörgü-te …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 6.2.2.1/20 /// tartıtılıp anın /// /// aqıġ-ıġ tép./// /// 無處 /// 1) /// térip karaj-a /// 2) 負Ο at y[ük ] /// /// ınça y …
Sho.Rosia 6.3.2 /35 … [tarġarur] keser keçigig köprügüg kên ke(l)igme üdte neŋ yene bolmaḳ alḳu aḳıġ-[lar 諸業] 永盡 alḳu ḳılınç-ıġ birtemledi alḳ’ar 苦邊 emgek[lig tüp 説三種離] 熾然 y(a)rılḳ …
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … [teginmemekig kênki bolmaḳıġ] têp 何故 ne üçün 不盡諸有漏 alḳmaḳ mn [alḳu bolmaḳ aḳıġıġ /// teginmemekig] kênki bolmaḳıġ têp 無所行者tayanmaḳsız bolġu-ça erser [tarġa …
Sho.Rosia 7.2 /193 alḳu a[ḳıġlar alḳınıp ::
Sho.Rosia 7.2 /202–203 ] 説我漏已盡 söz-lep m(e)n aḳıġım-ın alḳa tükedtim têp 亦[不著我所 yme ///] yapılınmaz-lar menke ::

BK Bilge Kagan Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 5 kül tėgin : (a)zm(a)n (a)ḳ(ı)g : bin(i)p : opl(a)yu t(e)gdi : (a)ltı (e)r(i)g : s(a)nçdı : sü [t](e)gişin …
BK K 6 kül tėgin : (a)zm(a)n (a)ḳ(ı)g : bin(i)p : t(e)gdi : s(a)nçdı :

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III, M. 182-9–27 … arıġ as--lıġ-lar .. oot-ġa çöklemis-ig yėteçi--ler ⟨…⟩ yėriŋ as-lıġ-lar .. aḳıġ as-lıġ-lar ⟨…⟩ sül as-lıġ-lar .. yar as-lıġ-lar lisip as-lıġ-lar .. yėŋ as …
U II, T. III, M. 182-30 … .. ne negü as--lıġ-lar .. ögüg köŋül-üg ḫundaçı-lar .. yėriŋ as-lıġ-lar .. aḳıġ as-lıġ-lar .. sül as-lıġ--lar .. yar as-lıġ-lar . lisip as-lıġ-lar ⟨…⟩ yėŋ …

KB Kutadgu Bilig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 3036 iki neŋ ḳarıştı yaḳışmaz ḳaçar / saranḳa yaġumaz aḳıġ berk ḳuçar

Aynı gövdeden maddeler

“akıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).