Derlem sözlüğü · madde
atlan- fiil
Tanım
- Ata binmek, atlanmak; sefere çıkmak: “ḳalı atlanur bolsa begler süke” beyler savaşa atlanırsa; “ḳarluḳ atlantı” Karluklar atlandı; “ört--lüg temirlig atlar üze atlanmış” alevli demir atlara binmiş. Tanıklar: KB
- Binmek: “kemidin hem yılḳılardın anı kim atlanur sizler” gemilerden ve hayvanlardan bindiklerinizi. Tanıklar: KuT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): atlan- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →KB Kutadgu Bilig
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlarKÇ Küli Çor Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KÇ 18–20 | … luḳ tapa [ ]ġalı / / barıp, azın erig yana ebige sü[rjüş] kigürti. ḳarluḳ | atlantı | . Ança sön [K]arluḳ yegren ermelıġ arḳasin sıyu urtı. ḳarluḳ anin turup / Ė … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.112.39–41 | … yalınlıg temir--lig yaŋalar üze olurup kayusı ört--lüg temirlig atlar üze | atlan--mış |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 36/40b1–3 | … kim törütti cüftlerni ḳamuġını ḳıldı sizke kemidin hem yılḳılardın anı kim | atlanur | sizler |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 285 | Yılḳı yazın eḍlenür / Otlap anın etlenür / Begler semüz | atlanur | / Sewnüp ögür ısrışur |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 6.1.2.2/9–19 | … irvan-lıġ tüş-üg/// ///-nynk 爲人 yumuşçı erip 登 | | | oron-qa aġtınıp at-qa | atl[anıp] | // ///l’ry yaraġ-ları éyin 灌 | | | çakravart ḫan-lar-nıŋ törüs[i]/// ///aya … |
Aynı gövdeden maddeler
“atlan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).