İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aytıġ isim

9 geçiş 3 biçim 3 eser KBTKuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Söz, deyiş: “aḍnalmaz aytıġ meniŋ üskümde” benim katımda söz değişmez; “iligdin üküş ögdi aytıġ selam ıḍur men saŋa” hükümdar adına sana çok övgü, söz ve selam gönderiyorum. Tanıklar: KuTKB
  2. (KB, “bayat aytıġı” biçiminde) Tanrı’nın sorgusu, hesaba çekişi: “saŋa bolġa aḫir bayat aytıġı” sonunda Tanrı’nın sorgusu seni bulacak; “bayat aytıġı ol yazuḳluġ aġı” Tanrı’nın sorgusu günahkâra zehirdir; “bayat aytıġı bar, anutġıl emi” Tanrı’nın sorgusu vardır, ilacını hazırla. Tanıklar: KB4
  3. (Köktürk yazıtında, “aytıġma”) denilen, adlanan: “tinsi oglı aytıġma taġḳa” Tinsi oğlu denilen dağa. Tanıklar: T

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aytıġ — yalın hâliyle 2 kez

Çekimli biçimler (2):

KB Kutadgu Bilig

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 3907 iligdin üküş ögdi aytıġ selam / ıḍur men saŋa ay uḳuşı temam
KB 5273 saŋa bolġa aḫir bayat aytıġı / bayat aytıġı ol yazuḳluġ aġı
KB 5273 saŋa bolġa aḫir bayat aytıġı / bayat aytıġı ol yazuḳluġ aġı
KB 5275 ay boşlaġ yorıġlı bulun öktemi / bayat aytıġı bar anutġıl emi
KB 5740 seniŋdin ayıtġay munı bir bayat / bayat aytıġı bar yime eḍgü at

T Tunyukuk Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 45 … m(i)z : (a)nı (e)rt(di)m(i)z : y(ė)nçü üg(ü)z(ü)g : / k(e)ça : tinsi oglı: (a)yt(ı)ġma : b(e)nl(ı)ġ (e)k t(a)ġ(ı)ġ : (e)rtü / / / t(e)m(i)r ḳ(a)p(ı)ġḳa: t(e)gi …
T 45 … [ögti?]: türük bod(u)n : t(e)m(i)r ḳ(a)p(ı)ġḳa: t(e)nsi oglı / tinsi oglı: (a)yt(ı)ġma t(a)ġḳa : t(e)gm(i)ş idi yoḳ (e)rm(i)ş : ol y(ė)rke : / b(e)n bilge : tuny …

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 37/76b2–3 29 aḍnalmaz aytıġ meniŋ üskümde ermez men küç ḳılġuçı ḳullarḳa