baz sıfat

28 geçiş 3 biçim 7 eser KB BK KT AH ShoR Mait Abh Anlam haritasında göster

Tanım

Bağımlı, tabi; boyun eğmiş: “tört buluŋdaḳı bodunug ḳop almış, ḳop baz ḳılmış” dört yandaki halkları hep almış, hep tabi kılmış; “yat baz” yabancı ve tabi (halk). Tanıklar: KT KB
Uyumlu, barış içinde: “suvlı sütli teg tüz baz bolup” su ile süt gibi uyumlu, barışık olup. Tanıklar: ShoR
(Köktürk yazıtlarında) “baz ḳaġan” Baz Kağan. Tanıklar: KT BK

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): baz — yalın hâliyle 28 kez

Çekimli biçimler (2):

bazın 2 bazıġ 1

KB 2495	ya yat	baz	yalawaç keliş ya barış / boşuġ birgü açıġ olarḳa tegiş
KB 2534	azaḳ yat	baz	erse ayıtġu kerek / oḍuġraḳ kim erse yaġutġu kerek
KB 2562	tapuġḳa kelir erse yat	baz	kişi / körü alsa itse otaġı işi
KB 2668	anı ıḍsa bolġay yalawaçlıḳın / yıraḳ erse yat	baz	öz erse yaḳın
KB 3379	isiz ḳılġa atıŋ üze ḳarġışın / sini sökge yat	baz	uluġlar başın

BK K 10	… ı bert(i)m : y[(a) ]t² : (e)rtü[r]t(ü)m : tört [bul(u)ŋd(a)kı bod(u)n(u)g]	b(a)z	[kelt(i)m b](a)ş[l](ı)g(ı)g : yük(ü)nt(ü)rt(ü)m : tizl(i)g(i)g : sök(ü)rt( …
BK D 3	… : sü sül(e)p(e)n : tört : bul(u)ŋd(a)kı : bod(u)n(u)g [ḳop (a)lm(ı)ş : ḳop	b(a)z	kelm(i)ş] b(a)şl(ı)g(ı)g [yü]k(ü)nt(ü)rm(i)ş : tiz- l(i)g[(i)g : sök(ü)rm( …
BK D 12	bir(i)ye: t(a)bg(a)ç: bod(u)n : y(a)ġı (e)rm(i)ş : yır(ı)ya :	b(a)z	ḳ(a)g(a)n : toḳuz : oġ(u)z : bod(u)n: y(a)ġı (e)rm(i)ş : kıı[rḳ(ı)z : ḳuur …
BK D 13	… ls(i)r(e)tm(i)ş : ḳ(a)g(a)nl(ı)g(ı)g : ḳ(a)g(a)ns(ı)r(a)tm(ı)ş : y(a)ġıġ :	b(a)z	kılm(ı)ş : tizl(i)g(i)g : sök(ü)rm(i)ş : b(a)şl(ı)g(ı)g : yük(ü)nt(ü)rm(i) …
BK D 13	… (a)n(ı)p : uça : b(a)rm(ı)ş :] ḳ(a)ŋ(ı)m : [ḳ(a)g(a)n / -ḳa] b(a)şl(a)yu :	b(a)z	ḳ(a)g(a)n(ı)g : b(a)lb(a)l: tik[m(i)ş :

KT D 2	sü sül(e)p(e)n : tört : bul(u)ŋd(a)ḳı : bod(u)n(u)g : ḳop (a)lm(ı)ş : ḳop	b(a)z	: kėlm(ı)ş : b(a)şl(ı)ġ(ı)g : yük(ü)nt(ü)rm(i)ş : tizl(i)ġ(ı)g : sökürm(i) …
KT D 14	… rm(i)ş : b(i)r(i)ye : t(a)bġ(a)ç : bod(u)n : y(a)ġı (e)rm(i)ş : yır(ı)ya :	b(a)z	ḳ(a)ġ(a)n : toḳuz oġ(u)z : bod(u)n : y(a)ġı (e)rm(i)ş : ḳıırḳ(ı)z : ḳuurıḳ …
KT D 15	… ls(i)r(e)tm(i)ş : ḳ(a)ġ(a)nl(ı)ġ(ı)g : ḳ(a)ġ(a)ns(ı)r(a)tm(ı)ş : y(a)ġıg :	b(a)z	ḳılm(ı)ş : tizl(i)ġ(ı)g : sökürm(i)ş : b(a)şl(ı)ġ(ı)g : yük(ü)ntü[rm(i)ş :
KT D 16	… )zġ(a)n(ı)p : uça : b(a)rm(ı)ş : ḳ(a)ŋ(ı)m : ḳ(a)ġ(a)nḳa : / b(a)şl(a)yu :	b(a)z	ḳ(a)ġ(a)n(ı)g : b(a)lb(a)l : tıḳm(i)ş :
KT D 29–30	… (a)ġ(a)nl(ı)gda : yeg ḳılt(ı)m : tört: bul(u)ŋd(a)ḳı] bod(u)n(u)g : ḳoop :	b(a)z	kėlt(ı)m : y(a)ġ(ı)sız : ḳılt(ı)m :

AH 15–16	tünetür tünüŋni künüŋ kiterip tünüŋ kiterip	baz	yarutur taŋa
AH 181–184	… ötrü tip özüŋ küçe nelük malḳa munça köŋül bamaḳıŋ bu mal kelse erte barur	baz	kiçe
AH 205–208	ajun külçirer	baz	alın ḳaş çatar bir elgin tutup şėhd birin zėhr ḳatar ‘asėl tatrup ilkin ta …
AH 397–400	ġarib erdi islam ġarib boldı	baz	‘ibadėt riya boldı ‘abid mėcaz ḫarabat oramı bolup abadan ḫarab boldı mėsc …
AH 413–416	… ruzgarıŋ bu köŋülçe ḳılın tilekçe tiril inç fariġ ḳaḍġusuz ne yirke yıġar	baz	sini ne tilin

Sho.Rosia 2.2.9.V/2	… gli edgü ögli saqınçlarıġ yoqadtur -up alquġun [bar]ça suvlı sütli teg tüz	baz	bolup alqu -ġun barça baştınqı orondaqı teg ögrünçlüg sevinç [-li]g bolup …
Sho.Rosia 4.2.2/3–4	ikinti énç qut qolu küsüş öritü teginürmn yél yaġmur üdinçe	baz	bolzunlar tép :

anta basa ulug bedük

baz

kanların toḳıyurlar örtlüg temirlig torlar içinte yörgeyür--ler.. ol emgek …

… yu söz-ledi edgü ay 々々 sen-iŋ amtı uz umaḳıŋ toyın -lar ḳuvraġ-ıŋa tüz-in

baz-ın

saŋgit ḳılıp ançulayu kelmiş-niŋ ḳayu yrlıġ-ın üklidgeli bir nom ḳapıġ-ın …

“baz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).