İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

birim isim

8 geçiş 4 biçim 4 eser KBTTMaitAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Borç; verecek (“alım” alacak karşıtı): “ḳayusı birim teg, ḳayusı alım” kimi borç gibi, kimi alacak; “öteyümedim, barda ḳaldı birim” ödeyemedim, giderken borcum kaldı; “ötek birim ötemekleri” borç ödemeleri; “bėş yüz yaratmaḳ kim bėrimim” beş yüz para ki borcumdur. Tanıklar: MaitKB2
  2. Veriş, verme (“alım birim” alma verme): “alımḳa birimke oŋay bolsa öz” alışta verişte kolay olursa; “birimdin baḫıl elgi keḍ berklig ol” cimrinin eli vermeye pek sıkıdır. Tanıklar: KBAH

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): birim — yalın hâliyle 4 kez

Çekimli biçimler (3):

KB Kutadgu Bilig

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 309 bu tegme biri asġı yası telim / ḳayusı birim teg ḳayusı alım
KB 1592 tapġı bar erdi artuḳ telim / öteyümedim barda ḳaldı birim
KB 2804 alımḳa birimke oŋay bolsa öz / uluġḳa kiçigke süçig tutsa söz
KB 4539 alımḳa birimke oŋay eḍgü bol / ḳayu öḍte ḳılsa açuḳ bolġa yol
KB 6062 ıḍlışlıġ suvuġ tüşte içse yarım / tükedi tiriglik yarımı birim

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 178b. 180-80–87 tözlüg öpke nızbanıi iy(i)n utzuḫup . uzun turġaru . öç kek alışu . ötek birim ötemek lerii erser

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.010.23–27 arka (bė)ş yüz yaratmaḳ kim bėrimim / -.. ötep inçin ereyin bu savag ėşidip emgeklig yüzin iye taya badari bra …

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 253–256 baḫıllıḳ otalap oŋulmaz ig ol birimdin baḫıl elgi keḍ berklig ol tirip köŋli toḍmaz közi suḳ baḫıl ḳul ol malḳa m …

Aynı gövdeden maddeler

“birim” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).