Derlem sözlüğü · madde
buzul- fiil
Tanım
- Bozulmak, yıkılmak: “ölüm buzmaġınça buzulmaz erinç” ölüm bozmadıkça bozulmaz; “saw altun iter ol buzulmış işig” altın söz bozulmuş işi düzeltir; “işi barça buzlur” işi hep bozulur; “il eksür bu küç birle buzlur ajun” zorbalıkla ülke eksilir, dünya bozulur; “buzulmasu beglik” beylik bozulmasın; “buzulġa ilim” ülkem bozulacak; “artamaz buzulmaz arıġ” çürümez, bozulmaz arı; “buzuldaçı ardadaçı” bozulan, çürüyen. Tanıklar: SekKB4
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): buzul- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (37) →KB Kutadgu Bilig
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 882 | tadu birle ḳatlıp törümiş ḳılınç / ölüm buzmaġınça | buzulmaz | erinç |
| KB 1780 | biligsizke devlet kelür erse ḳut / boḍun barça | buzlur | bolur ilke yut |
| KB 2137 | ot ıḍtı boḍunḳa | buzuldı | ili / yıḳıldı siziksiz bu beglik ulı |
| KB 3044 | saw altun yazar ol tügülmiş kişig / saw altun iter ol | buzulmış | işig |
| KB 4244 | üküş kördüm eḍgü atanmış kişi / isizke ḳatıldı | buzuldı | işi |
Abh Abhidharma (Shogaito)
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 4468 | buzul<ġu-luḳ> | arda<ġu-luḳ> üçün yöründek-lig üçün. | |
| Abh.Sho. 4522–4523 | munuŋ bar üçün | buzulmaḳ | ardamaḳ-lıġ töz-i. |
| Abh.Sho. 4527–4529 | yėrdinçü yme | buzuldaçı | arda -taçı yme boldaçıġ應作四句çadişkodi tört padak ḳılmış kergek bar munda yė … |
| Abh.Sho. 4531 | kelmedük ödki-si tuġmaduḳ üçün anın | buzuldaçı | ardataçı ermez. |
| Abh.Sho. 4533 | erür üçün ėdiglig bolur ürlügsüz üz-e | buzulmaḳ | ardamaḳ-ı. |
Sek Sekiz Yükmek
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.136 (Ia) | tüketi burḫanlarnŋ ḳamaz aḳıtmaz artamaz | buzulmaz | arıġ turuḳ |
| Jut.Sek.T-1.206 (Ia) | tegşilmez artmaz | buzulmaz | alḳınmaz yoḳadmaz ol burḫanlarnŋ |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 7.2 /111–133 | 若死若入滅盡正受 捨 [於壽暖 tiser yaşamaḳ isigig] alḳu erk(l)ig-ler | buzulmaḳ | 身命分離 et’öz isig öz bö[lülmek /// 滅盡定] 者 öçmek d(i)yan-daḳı-lar-nıŋ et’öz-d … |
| Sho.Rosia 7.2 /350 | [///] köŋül ögsiremek | buzulmaḳ | :: |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.03 | ed tavar kentü artayur | buzulur | yoḳ kurug emgek tözlüg adalıg turur.. |