Tanım
- (İplik) eğirmek: “buzdı egirmiş yipini küçde kiḍin” eğirdiği ipliği sağlamlaştırdıktan sonra bozdu; “ıduḳ elgin igig tutup yip egire yarlıḳadı” kutsal eliyle iği tutup iplik eğirdi; “yinçge yip egirgülüg” ince iplik eğrilecek. Tanıklar: Mait2KuT
- Çevirmek, kuşatmak, sarmak: “ig toġa egirdi sėni” hastalık dert seni sardı; “yek içkek egirür” cinler, periler kuşatır; “toḳuz erig egire toḳıdı” dokuz adamı kuşatarak vurdu; “toŋa tėgin yoġınta eġırip ölürtümiz” Toŋa Tigin’in yas töreninde kuşatıp öldürdük; “yarın elig tuttaçımḳa egirse muŋa” yarın sıkıntı (beni) kuşatınca elimi tutacak olana. Tanıklar: KTBKTTAH
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): egir- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →BK Bilge Kagan Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarTT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-16 | eviŋde . [.] ig aġrıġ oġrınta körser sn saidı sėni bertgeli [.] ig toġa | egirdi | sėni . emgetgeli özüngin [.] ḳar içinteig kirdi . |
| T II Y 36.13. -35–38 | … orımaz . ḳılmış işiŋ yaġı-lıġ [.] söz -lemiş sawıŋ tüdüş-lüg [.] yek içkek | egirür | . yaġı yawlaḳ altayur [.] |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.106.12–20 | … ... kin / ? -ap ėsen tükel öz--(ler)iŋe tegürü itildi ... yėme yinçge yip | egirgü--(lüg) | küvençeŋ köŋüllüg işiler--niŋ küvenç köŋülin turġu--(rurlar) |
| Mai.Tek.106.21–22 | kunçuylar et-özin belgürtip ıduḳ elgin igig tutup yip | egire | yarlıḳadı ... |
KT Kül Tigin Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT K 7 | … : toŋra : bir uġ(u)ş : (a)lp(a)ġu : on (e)r(i)g : toŋa tėġ(ı)n : yoġınta : | (e)ġ(ı)r(i)p | öl(ü)rt(ü)m(i)z : |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 30/80b2 | 92 bolmaŋlar ol eşler teg kim buzdı | egirmiş | yipini küçde kiḍin egirik yeşilmeki teg tutar sizler andlarıŋıznı köŋül ki … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 29–30 | bu kün tegsü mindin dürud ol yarın elig tuttaçımḳa | egirse | muŋa |
Aynı gövdeden maddeler
“egir” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).