Tanım
- Eğilmek, yana yatmak, bir yana meyletmek: “ḳamuġ üç aḍaḳlıġ emitmez bolur” üç ayaklı her şey yana yatmaz; “ḳayu tüz emitse turumaz tüşer” düz olan eğilirse duramaz, düşer; “ol emitti yerke uḍtı hevasıḳa” o ise yere meyletti, hevesine uydu; “neçeme harislık ḳılsa siz emitmeŋ munça emitmek” ne kadar isteseniz de (birine) büsbütün meyletmeyin; “arşları tapa emitti” (düşman) Arşlara doğru yöneldi. Tanıklar: KuTKB2DLT
- Üstüne saldırmak: “emitseler siziŋ üze bir emitmek” size bir anda saldırsalar. Tanıklar: KuT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): emit- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (9):
Bağlamlar
Bütün geçişler (19) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/68b2 | … ılur anlar kim tandılar eger osansa sizler sazlarıŋızdın metaʿlarıŋız[dın] | emitseler | siziŋ üze bir emitmek irinçü yoḳ siziŋ üze eger bolsa sizke emgek yaġmurdı … |
| Ku. T. 26/68b2 | … eger osansa sizler sazlarıŋızdın metaʿlarıŋız[dın] emitseler siziŋ üze bir | emitmek | irinçü yoḳ siziŋ üze eger bolsa sizke emgek yaġmurdın azu bolsa siz iglig … |
| Ku. T. 26/88a1 | … im dad bėrseŋiz uraġutlar arasında neçeme harislık ḳılsa siz emitmeŋ munça | emitmek | ḳoḍur sizler anı asılmış teg eger salah ḳılsa sizler ḳorḳsa siz ol taŋrı e … |
| Ku. T. 28/49b2 | … ı yolsuzlardın. / 176 eger tilese-miz kötürgetimiz anı anıŋ birle likin ol | emitti | yerke uḍtı hevasıḳa / hevasıŋa anıŋ meŋzeki it meŋzeki teg eger kötü[r]se … |
| Ku. T. 34/28a3 | 93 | emitti | olar üze urmaḳ oŋ elgi birle |
KB Kutadgu Bilig
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 802 | ḳamuġ üç aḍaḳlıġ | emitmez | bolur / üçegü turur tüz ḳamıtmaz bolur |
| KB 803 | ḳalı üç adaḳta | emitse | biri / ikisi ḳamıtar uçar ol eri |
| KB 806 | ḳayu neŋ | emitse | kör egri bolur / ḳamuġ egriler isiz urġı bulur |
| KB 807 | ḳayu tüz | emitse | turumaz tüşer / ḳayu neŋ köni bolsa tüşmez serer |
| KB 808 | meniŋ ḳılḳım ol kör | emitmez | köni / köni egri bolsa könilik küni |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT II, 312 | Basmıl süsin ḳomıttı / Barça kelip yumıttı / Arşları tapa | emitti | / Ḳorḳup başı tezginür |
| DLT I, 69 | Üdig mini ḳomıttı / Saḳınç maŋa yumıttı / Köŋlüm aŋar | emitti | / Yüzüm meniŋ sarġarur |
| DLT I, 214 | Ḳulan tükel ḳomıttı / Arḳar suḳaḳ yumuttı / Yaylaġ tapa | emitti | / Tizig turup sekrişür |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.101.35–40 | / - ... -lmiş yim / / - ... -miş amarı | emitmiş | kamıtmış yol / / - ... kışlıḳ aşlıḳ kaznaḳları alku kurunlug kap kara tütü … |