Tanım
- Parmak: “ısrurlar siziŋ üze ernekleri uçını öwkedin” size öfkeden parmaklarının uçlarını ısırırlar; “uruŋ olardın tegme ernek uçlarını” onların bütün parmak uçlarına vurun; “bu tatġıŋ üç ernek boġuzḳa turur” bu tadın boğazda üç parmak (kadar yer) tutar; “erŋekleri oġrulur” parmakları çalınır. Tanıklar: KuT2KBDLT
- “erŋek suḳıġınça üdte” parmak şıklatımı kadar zamanda, bir anda: “erŋek soḳıġınça ödte altı ḳat tŋri yėrinteki …” parmak şıklatımı kadar zamanda altı kat tanrı yurdundaki … Tanıklar: Mait2
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
KuT ve KB’deki ernek yazımı da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): erŋek — yalın hâliyle 2 kez
Çekimli biçimler (4):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.016.15–18 | … anınça ... uluş balıḳlarka tegip sansız ... tınlıglarka asag tusu (kılmış) | (er)ŋek | suḳıġınça üdte |
| 5b-6–9 | anı ėşidip tŋridem küç küsünin | erŋek | soḳıġınça ödte altı ḳat tŋri yėrinteki ülgüsüz sansız oyunlarıġ alıp bodis … |
| Mai.T-11.9b.28 | … minç ülüş on ptr] [lüg] … … … … … … … tegzinür t- … … [ḳaş] ḳawşutınta … … | erŋeklerin-tin | et[’özntin kökü]ş öŋlüg yürüŋ [öŋlüg ḳızıl öŋ]lüg yipün öŋ[lüg] altun öŋ-l … |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/1a1 | 119 ayurlar: bittimiz. ḳaçan ḫali bolsalar ısrurlar siziŋ üze | ernekleri | uçını öwkedin ayġıl: ölüŋler öwkeŋiz birle ol taŋrı bilgen köŋüller--dekin … |
| Ku. T. 28/70a2 | … ülleriŋe kim tandılar ḳorḳunçnı uruŋlar boyunları üstün uruŋ olardın tegme | ernek | uçlarını |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 3578 | bu tatġıŋ üç | ernek | boġuzḳa turur / anıŋda naru barsa ḳarnıŋ tolur |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 258 | Balçıḳ balıḳ yuġrulur / Çıġay yawuz yıġrılur / | Erŋekleri | oġrulur / Oḍġuç bile ewrişür |