İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

erŋek isim

7 geçiş 5 biçim 4 eser MaitKuTKBDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Parmak: “ısrurlar siziŋ üze ernekleri uçını öwkedin” size öfkeden parmaklarının uçlarını ısırırlar; “uruŋ olardın tegme ernek uçlarını” onların bütün parmak uçlarına vurun; “bu tatġıŋ üç ernek boġuzḳa turur” bu tadın boğazda üç parmak (kadar yer) tutar; “erŋekleri oġrulur” parmakları çalınır. Tanıklar: KuT2KBDLT
  2. “erŋek suḳıġınça üdte” parmak şıklatımı kadar zamanda, bir anda: “erŋek soḳıġınça ödte altı ḳat tŋri yėrinteki …” parmak şıklatımı kadar zamanda altı kat tanrı yurdundaki … Tanıklar: Mait2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

KuT ve KB’deki ernek yazımı da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): erŋek — yalın hâliyle 2 kez

Çekimli biçimler (4):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.016.15–18 … anınça ... uluş balıḳlarka tegip sansız ... tınlıglarka asag tusu (kılmış) (er)ŋek suḳıġınça üdte
5b-6–9 anı ėşidip tŋridem küç küsünin erŋek soḳıġınça ödte altı ḳat tŋri yėrinteki ülgüsüz sansız oyunlarıġ alıp bodis …
Mai.T-11.9b.28 … minç ülüş on ptr] [lüg] … … … … … … … tegzinür t- … … [ḳaş] ḳawşutınta … … erŋeklerin-tin et[’özntin kökü]ş öŋlüg yürüŋ [öŋlüg ḳızıl öŋ]lüg yipün öŋ[lüg] altun öŋ-l …

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/1a1 119 ayurlar: bittimiz. ḳaçan ḫali bolsalar ısrurlar siziŋ üze ernekleri uçını öwkedin ayġıl: ölüŋler öwkeŋiz birle ol taŋrı bilgen köŋüller--dekin …
Ku. T. 28/70a2 … ülleriŋe kim tandılar ḳorḳunçnı uruŋlar boyunları üstün uruŋ olardın tegme ernek uçlarını

KB Kutadgu Bilig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 3578 bu tatġıŋ üç ernek boġuzḳa turur / anıŋda naru barsa ḳarnıŋ tolur

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 258 Balçıḳ balıḳ yuġrulur / Çıġay yawuz yıġrılur / Erŋekleri oġrulur / Oḍġuç bile ewrişür