Derlem sözlüğü · madde
irinçü isim
Tanım
- Günah, suç; çoğu kez Çince tsuy ile ikileme “tsuy irinçü”: “yavlaḳ yek içgeklerde taḳı artuḳraḳ tsuy irinçü ḳıltımız erser” kötü şeytanlara, cinlere daha çok günah işlediysek; “kılmış tsuyların irinçülerin” işlemiş oldukları günahları; “kılmış tsuy irinçüleri kılmış kuvratmış bolur” günahları işlenmiş, birikmiş olur; “yoḳ siziŋ üze irinçü kim ḳısḳa ḳılsa sizler namazdın” (KuT) namazı kısaltmanızda size günah yoktur. Tanıklar: Mait3Tövbe2KuT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): irinçü — yalın hâliyle 9 kez
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (22) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.071.44–49 | amtı teŋrim tsuyumuznı | irinçümüz(ni | açar-biz yadar-biz) buluŋ ... (tijit) kşanti / - ... -lar tamu ... (tükel … |
| Mai.Tek.074.36–39 | anıŋ utlısın tüşin uzun üdün tegint- -imiz amtı (biziŋ) tsuyumuznı | irinçümüzni | açar-biz yadar-biz |
| Mai.Tek.076.13 | amtı teŋrim (yazuḳumuznı | ir)inçümüzni | bilinür-biz.. |
| Mai.Tek.079.19–26 | … amuda t(ugmadu)k erserler ol krmaputlarıg tükel (er)tmedü--k erse rol tsuy | irinçü | kılmışka sanur.. |
| Mai.Tek.110.28 | / / | (i)rinçü | kılınçın ... ... -mış bor begni ... - / r yalar ... - / samaḳımız arıtı .. … |
U Uigurica I-IV
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … çi paḫuaiçı bolup yorıtım erser .. bu munçulayu üküş türlüg inçsrtmek tsui | irinçü | ayıġ ḳılınç-lar ḳıltım ḳu[v]ratdım erser .. emti alḳunı barça ökünürmn |
| U II, T. II Y 42.-18 | bursoŋ ḳuvraġ-ġa kşanti ötünür--mn | irinçüde | boş bolayın |
| U II, T. II Y 42.-38–57 | … ürgüçi yorıtım erser bu munçulayu üküş türlüg tınlıġlaraġ inçsiretmek tsui | irinçü | ay[ı]ġ ḫılınç ḫıltım erser emti alḳunı ökünür-mn bilinür-mn yazuġumın körü … |
Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.4 [U 3116]-14–19 | … ḳaşl(ı)ġ tumlıġ bėş ptr / yüzlüg yavlaḳ yek içgekler-de taḳı artuḳraḳ tsuy | irinçü | ḳıltım(ı)z erser: amtı ol ḳılmış aġar ts-uy ayıġ ḳılınç(ı)m(ı)znı ḳaltı ḳu … |
| T II Y 40.4 [U 3116]-20 | üç -ç y[oḳ] kim biz : ḳılmatım(ı)z erser: ol biziŋ ḳılmış ḳazġanmış tsuy | irinçümüz-niŋ | sanı saḳışı idi yoḳ |
| T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 | tsuyda | irinçüde | boş bolalım |
Huast Huastuanift
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 178 V.-12 | anıġ ḳılınçḳa | irünçüke | k(e)ntü-ü özümüzni-i [emgetir bi]z. |
| T. II Y. 59-6 | irinçüde | boş bolalım kşant-i bolzun .. .. |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/67b3 | 101 ḳaçan yorısa siz yer içinde yoḳ siziŋ üze | irinçü | kim ḳısḳa / ḳısa ḳılsa sizler namazdın eger ḳorḳsa sizler kim fitne ḳılsa … |
| Ku. T. 26/68b2 | … nsa sizler sazlarıŋızdın metaʿlarıŋız[dın] emitseler siziŋ üze bir emitmek | irinçü | yoḳ siziŋ üze eger bolsa sizke emgek yaġmurdın azu bolsa siz iglig kim ḳoḍ … |
Aynı gövdeden maddeler
“irinçü” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).