İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

isin- fiil

14 geçiş 8 biçim 4 eser KBKuTShoRMait Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Isınmak: “isinmegey sen” (KuT) (orada) sıcaktan yanmazsın; “bir kesek otdın bolġay kim isingey sizler” ısınasınız diye bir parça ateş (getireyim). Tanıklar: KuT2
  2. (Birine) ısınmak, bağlanmak, gönül vermek: “iligke tapuḳ ḳıl isingil baḳar” hükümdara hizmet et, ona ısın, (o da) seni gözetir; “isinse er at köŋli eḍgü bulup” insanların gönlü iyilik bulup ısınırsa; “isinür tapuġçı baġırsaḳ bolur” hizmetkâr ısınır, sadık olur; “yėrtinçülüg isinmek amraşmaḳ” (ShoR) dünyaya bağlanma ve sevgi; “yêrtinçüdeki isinü yılınu tilemekig” dünyadakine ısınıp bağlanarak istemeyi. Tanıklar: ShoR2KB3

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): isin- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (8):

KB Kutadgu Bilig

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 1507 bayat yarlıġın sen aġır tut aġır / iligke tapuḳ ḳıl isingil baḳar
KB 2123 isinür er at terk baġırsaḳ bolur / baġırsaḳ kişiler tapuġsaḳ bolur
KB 2179 ilin itse bassa tüz öŋdi urup / isinse er at köŋli eḍgü bulup
KB 2978 isinür tapuġçı baġırsaḳ bolur / özin emgetür beg sewinçin ḳolur
KB 4220 bu iki ḳılıḳḳa isinür kişi / isiz eḍgüde bu ḳılur öz işi

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 31/89b1 119 her-ayine sen suwsamaġay sen anıŋ içinde hem isinmegey sen
Ku. T. 32/19b2 … m ot bolġay kim keldürgem sizke andın ḫaber azu bir kesek otdın bolġay kim isingey sizler
Ku. T. 35/65a2–3 72 ol ḳaynar isig suw içre yana ot içre isingeyler

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 7.2 /247 amırtġurur-lar yêr[tinçüdeki isinü yılınu tilemekig ] têp ::
Sho.Rosia 7.2 /320 yêrtinçü-lüg isinmek amraşm[aḳ ///] ::
Sho.Rosia 7.2 /357 ///] toyın-lar isinü yılınu bışrunsar ögretinser ::

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.T-11.6b.17–29 … şġu töltek-lig edgü yıdın toġmış ew barḳ-ça saḳınıp ol tınlaġlaraġ kigürüp isinü olu[ru]rça saḳınur isig ḳowuḳḳa ünmiş tınlaġ-larn(ı)ŋ emgekin tarḳarḳalır …