İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳızıl

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳızıl — yalın hâliyle 342 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • kızıl 280 (EÇS, Mait, IB) · ḳızıl 61 (DK, KB, DLT, Mait) · qızıl 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (0):

KB Kutadgu Bilig

25 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 67 ḳurımış yıġaçlar tonandı yaşıl / bezendi yipün al sarıġ kök ḳızıl
KB 966 ḳara baş yaġısı ḳızıl til turur / neçe baş yidi bu taḳı ma yiyür
KB 2385 at üstem yarıḳlar bolur ḳıp ḳızıl / ḳızıl ḳızġu eŋler bolur yap yaşıl
KB 2915 bili bolsa yılmıḳ yana yarnı kiŋ / örüŋ bolsa ḳırtış ḳızıl ḳızġu eŋ
KB 5686 tüşükrek körür men seniŋ köŋlüŋi / sarıġraḳ körür men ḳızıl meŋziŋi

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.055.25–31 tü türlüg kök sarıg kızıl yürüŋ yipün öŋlüg esri kusrı suvdaḳı kurġaḳ--d(aḳ)ı çeçekler yarılıp açılı …
Mai.Tek.068.18–21 … . / / arka / iki otuzunç (ülüş) (bir) (patar) amarıları örtlüg yalınlıg kızıl baḳırlag naralar içinte beklenmiş amarıları ıḳin ikin örtenür..
Mai.Tek.071.01–04 üç otuzunç ülüş tört p(a)t(a)r çanaḳların kızartmış kızıl ba(kır) (suv-) -suşup içerler kayusı / - ... -rinteki etlerin yi- ... iş / …
Mai.Tek.072.13–19 … erdi--ler.. olar amtı örtlüg yalınlıg burnaç eŋinlerinte kötürüp sızġurmış kızıl baḳır içerler..
Mai.Tek.088.02–10 tilintin yüpün öŋlüg yaruḳ tişintin yürüŋ öŋlüg yaruḳ (b)urnıntın kızıl öŋlüg et-öz--(in) t(i)n öŋlüg saçıntın (ti)şintin üküş öŋlüg yaruḳlar (üne …

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT 325 … n Sini çoġıladı / Tanġut begin yaġıladı / Ḳanı aḳıp jaġıladı / Boyun suwın ḳızıl saġdı
DLT III, 183 Aġdı ḳızıl bayraḳ / Toġdı ḳara topraḳ / Yetşü kelip Oġraḳ / Toḳşıp anın kiçtimiz
DLT III, 183 Aġdı ḳızıl bayraḳ / Toġdı ḳara topraḳ / Yetşü kelip Oġraḳ / Toḳşıp anın kiçtimiz
DLT I, 60 Bulnar mini öles köz / Ḳara meŋiz ḳızıl yüz / Andın tamar tükel tuz / Bulnap yana ol ḳaçar
DLT I, 395 Ḳızıl sarıġ arḳaşıp / Yipgin yaşıl yüzkeşip / Bir bir-gerü yörgeşip / Yalŋuḳ anı …

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 51 t(a)lı)m k(a)ra kuş m(ė)n. y(a)ş(ı)l k(a)ya y(a)yl(a)g(ı)m, kızıl / k(a)ya kışl(a)g(ı)m ol.

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.95 (IIc) bars küntün ḳızıl saġızġan taġdın ḳra yılan altı ḳav yaraşmazı

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 25–26 rėsuller örüŋ yüz bu ol yüzke köz ya olar ḳızıl eŋ bu eŋke meŋe

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.9.V/2 … nlig quvraġlıġ bolup : amtıta ı[nar]u ulatı burḫan prét yolındaqı ergürmiş qızıl baqırıġ aġızta qart[uru]p iç içegü sızılmaq bışmaqlıġ emgeklerke tegmelim …

Aynı gövdeden maddeler

“kızıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).