İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ölmek

32
geçiş
11,9
milyonda
8.865.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
8
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)9415,6
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV71.109,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi93,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,23
Man D 0,00
U D 0,40
ShoR D 0,29
KuT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,61

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ölmek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

U 7 geçiş  ↔  Mait 9 geçiş

benzerlik 0,40

Karşılaştırılan yazılışlar: ölmek

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tugmaḳ81612,4212,362,83126,3
karımaḳ61012,1912,632,4597,8
yeğdir62611,7311,252,4583,2
ḳarımaḳ4711,7112,562,0064,6
ḫarımaġ3311,4613,361,7355,6
tuġmaq3511,3812,631,7348,9
iglemek3611,3412,361,7347,3
toġmaḳ31111,1611,491,7342,7
tıltaġınta54011,1510,362,2362,6
bolmasar43910,8510,082,0048,4
ise48197,275,691,9623,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ölmek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (32) →
Mait … ne inçe saḳınç saḳınur kayu kayu törüler bolmışka karım(aḳ) ölmek bolur erki ne tıltagda ötrü karı-
Man II D 173b2-392–395 kim etöz üçün emgenser tolgansar yme an(ı)ŋ utlısı etözke ölmek artamak bulunçı ol
Mait … aytrı burkan anası katunta ulatı teŋridem kuvrag--ka tugmaḳ ölmek tüş--mek taymaḳ ötrenmek sınmaḳta ulatı emgekler--ig uḳıtu …
KuT T. 25/12b2 145 bolmaz et-özke ölmek meger taŋrı yarlıġı birle bitig zamanberilmiş kim kim tiles …
EÇS VII 25b–26a … ûma muhâlefet kuvvet-i hatâdandır, 26a bu kerre umûm içre ölmek iktizâ eder. Elbette bizim bu zahîremize asker sarılıcılard …
ShoR 2.2.5.R /5–6 tuġmaq ölmek sansarlıġ taloy ögüzüg keçteçilerke yorıġuluq barġuluq
EÇS V 19a … ân'da böyle helc ü melc günleri görmekden ise bir gün evvel ölmek yeğdir" deyince hemân,
Sek (IIc) ḳamaġ tınlġlarta tuġmaḳ ölmek bo iki törlüg törü ertiŋü
U II, T II B1-10-5–6 toġmaḳ öçser amrılsar ḳarımaḳ ölmek öçer amrılur
EÇS V 71a … ca ve çalıcı mehterleri ve aşcıların derdlerin çekmeden ise ölmek yeğdir.