İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aç

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
134
geçiş
49,7
milyonda
2
biçim
9
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tes Yazıtı16.622,5
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig22299,1
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9739,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
Tes —
Sek D 0,33
Mait D 0,00
TT D 0,00
KB D 0,71
DLT D 0,00
DK D 0,57
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aç) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
koyuna263212,3311,005,10377,0
kurd3715812,029,206,07408,9
karnına122911,2410,023,46148,8
girir99810,317,852,9981,0
zâc64110,138,522,4459,9
görsem51210,1310,032,2362,0
susuz65410,038,132,4456,4
yalınçaḳ459,8810,982,0057,7
gözün5599,737,742,2344,1
girer4299,658,441,9939,4
toḍur329,5011,881,7347,0
sarılır3109,429,561,7334,8
uyuz3139,399,181,7333,0
muhtâc61629,386,542,4242,8
sunar3149,389,081,7332,5
yalıŋ3189,348,711,7330,8
kuduz3199,338,631,7330,4
kapuyu3529,057,181,7224,1
közi3948,756,331,7120,5
koyun75018,505,142,5736,4
sabâh32148,145,141,6815,6
ara32328,075,021,6815,1
kan32687,934,821,6714,3
gibi354.6057,924,265,61141,5
içine66817,914,472,3425,8
muhammedî44367,854,531,9117,5
gice33417,694,471,6512,9
nûş57387,554,092,1019,0
allâh58007,453,982,0918,2
atlar35317,213,831,6110,4
girüp61.3697,033,462,2317,9
askeri82.0496,913,302,5422,3
deyüp61.9716,552,942,1314,0
eğer31.1726,232,691,466,1
halkı31.3356,062,501,435,5
asker41.9056,012,401,626,8
anlar31.3986,002,431,415,2
gün53.3005,581,931,656,0
içün32.0365,501,891,273,5
içre55.3244,911,241,292,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (134) →
EÇS I 39a … cum‘aertesi Ayasofya içindeki kuyunun suyundan ale's-seher aç karnına üç kerre nûş ede be-izn-i Hudâ rehâ bulur.
KB 5165 iliŋde biregü kiçe ḳalsa aç / anı sindin aytur bayat közni aç
EÇS III 32b–33a … Nebî önünde Gürcî Nebî askeri içine "Hû'dır Hû Allah" deyüp aç kurd koyuna girer gibi girüp Gürcî Nebî askeri bazurup aşağ …
EÇS IX Y374a … ki paraya olup çöl ü çölistan ve berr [ü] beyâbândan gelmiş aç susuz ve devesi kalmış huccâc tâze cân bulurlar. Ve eyle bâ …
EÇS VI 98b … nâtımız olmadığından on bir re’s atlarımız ve hüddâmlarımız aç kalup zahîre ve alef peydâ etmek içün beş aded gulâmımla ve …
EÇS V 144a … lâh" deyüp at bırağınca cümlemiz dal-sâtûr-ı Muhammedî olup aç kurd koyuna sunar gibi ve sunar zağar gibi kâfirin ardına d …
EÇS VI 158b … lı Mustafâ Paşa dahi üç bin yiğit ile imdâda gelüp anlar da aç kurd gibi bir tarafa girüp gitdiler.
EÇS X Y206b … ecâl zâr [u] zebûn asker içine bu tâ’ife-i melâ‘înler girüp aç kurd koyuna sunar gibi sunup gece ve gündüz Sa‘îd Arab ve K …
EÇS II 363a–363b … ar Alî Paşa'nın bir habbeye ve bir lipâçe cübbeye muhtâc ve aç u zevi'l-ihtiyâc olan piyâde seyis ve harbende ve akkâm ve …
EÇS V 70b … kanacak bir cây-ı menâs yerleri kalmayup askeri ve kendisi aç bî-çâre Hasan Paşa neylesün? Askere muhtâc âhirü'l-emr hâne …