İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aça

49
geçiş
18,2
milyonda
6.143.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
26
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Manichaica I-III2971,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası9236,3
Kutadgu Bilig33448,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
Sek D 0,00
Mait D 0,33
Man D 0,00
KuT D 0,58
KB D 0,84
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aça) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 9 geçiş  ↔  KB 33 geçiş

benzerlik 0,03

Karşılaştırılan yazılışlar: aça

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tileyürler31710,5410,251,7337,2
sėnde31910,5010,091,7336,5
birsü3499,978,721,7330,5
ayġıl41199,617,851,9935,8
teŋri33617,915,841,7018,4
söz35187,445,321,6916,3
taŋrı49097,104,921,9319,6
eḍgü36877,064,911,6714,7
hem39056,694,511,6613,1
içinde44.2734,922,691,698,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“aça” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (49) →
KB 6412 negü erse arzu tilekiŋ ḳamuġ / aça birsü teŋri saŋa ol ḳapuġ
Man II D. 173b1-8–12 inçe k(a)ltı suv ı ıgaç kapagın yėrde aça bėrürçe ançulayuma hroştag t(e)ŋri horm(u)zta t(e)ŋrike beş …
KB 2752 halal hem haram aḍrar erse aça / yaraġlıġ yaraġsıznı bilse seçe
IB 40 t(a)l(ı)m urı y(a)r(ı)n (a)ça y(a)sıçin y(a)l(ı)m k(a)y(a)g y(a)ra / uruup(a)n y(a)lŋusun …
Man II D. 173b1-8–12 … hroştag t(e)ŋri horm(u)zta t(e)ŋrike beş t(e)ŋrike kapagın aça bėrdi
Sek (IIc) ḳızı ḳamaġ tınlġlar üçün bo nom bitig --- kiŋürü aça yada nomlasar teriŋ
KB 3607 anıŋda naruḳı tiriglik neçe / tiriglikke tutma söz aydım aça
KB 2990 boş azad kişi barça eḍgü ḳulı / bularḳa aça birgü eḍgü yolı
KB 3219 İLİG PENDİ OḌĠURMIŞḲA / / sen emdi ḳayu sen maŋa ay aça / ikide biri bol üçünçte ḳaça
KuT T. 27/15a1 176 aça tileyürler sėnde ayġıl: taŋrı aça bėrür sizke kelale içinde …