İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atan-

23
geçiş
8,5
milyonda
2
biçim
6
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Manichaica I-III2971,3
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig8108,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi93,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Man D 0,33
TT D 0,00
KuT D 0,33
KB D 0,48
AH D 0,00
EÇS D 0,69

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ataŋ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
öldi43111,2510,892,0053,0
köni34587,686,591,7121,5
ve4147.919-0,17-1,33-3,045,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (23) →
KB 1552 ataŋ öldi erse ata men saŋa / atalıḳ ḳılayın oġul bol maŋa
EÇS VII 107b … etden çıkarmağa sepep şol çöpikde bitken ötmek midir. Behey atan anan cavlı bolayım. Özüm sokulursa da ben onu aşamamdır" de …
EÇS III 93a–93b … tlı yetişüp sekizin dahi ortaya alup mukaddem hakîre mızrâk atan mel‘ûnu dest-ber-kafa Çomar huzûruna getirüp "Bre seyishâne …
KB 651 ayu birmedimü ataŋ ya anaŋ / ay oġlum begiŋke özüŋ ḳılma teŋ
EÇS X Y186b … Ba‘zı âyân bin guruşluk fişeng atmışdır, kırk guruş fişeng atan bir pes ü pâye âdem kârıdır.
EÇS IX Y195a … ammâ nebîzâdedir. Ve efvâh-ı nâsda "Hazret-i Yûsuf'u kuyuya atan bunlardır" deyü isnâd ederler. Ve ol kadar i‘tibâr edüp ziy …
EÇS IV 207b Atan gûriçün olsun / Baban mezâriyçün olsun
AH 165–168 köni bol könilik ḳıl atan köni köni tiyü bilsün kişiler sini könilik tonın kėḍ ḳoḍup …
KuT T. 33/12a1 … ndi elgiŋ andın kim ḳaytardı taŋrı seniŋ üze ʿammuŋ ḳızları ataŋ ḳız ḳarındaşınıŋ ḳızları taġayıŋ ḳızları anaŋ tişi ḳarındaş …
KB 5151 ay ilig baḳa kör seniŋde oza / beg erdi ataŋ ilde erk türk tüze