İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bil

73
geçiş
27,1
milyonda
4.290.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
500
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Uigurica I-IV2316,9
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig46625,3
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık103.625,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi114,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
U D 0,33
TT D 0,00
KB D 0,79
DLT D 0,00
AH D 0,79
EÇS D 0,66

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bil) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KB 46 geçiş  ↔  AH 10 geçiş

benzerlik 0,30

Karşılaştırılan yazılışlar: bil

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
üçi41010,6210,852,0054,1
uḳ42110,459,782,0047,1
çıġay54910,398,882,2352,1
yulduz3710,2610,951,7341,1
bilig164729,917,293,97130,9
tapuġḳa3399,788,471,7329,5
beḍük3479,688,201,7328,4
uḳuş41239,397,231,9932,3
ḳıl41928,956,591,9828,7
târîhini31568,756,471,7121,1
yaġı31618,716,431,7120,9
köŋül44348,015,411,9522,3
ötrü33977,715,131,6815,5
kişi59927,274,542,1422,0
er36977,004,311,6412,3
dedi37846,844,141,6311,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bil” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (73) →
KB 199 biliglig iḍi az biligsiz üküş / uḳuşsuz üküş bil uḳuşluġ küsüş
KB 4380 ya taz‘if ya tansif özüŋ yetrü bil / ḳalı bildiŋ erse ‘aded cezri ḳıl
AH 345–348 … ḳın uluġlarnı buşrup saŋga bu mizah kiçiglerni küstaḫ ḳılur bil yaḳin
EÇS III 114a … / Dedi târîhini Hâtif bü’l-heves / Oldu bin kırk sekizinde bil tamâm sene 1048.
Mait … im (kayu) beg işi buyruḳlar atlag--(lar) ... köŋülleri köni bil / - ... ... kop aġır ... (k)üçin ötgürürler ...
KB 152 biligni beḍük bil uḳuşnı uluġ / bu iki beḍütür öḍürmiş ḳuluġ
KB 2626 uḳuş birle uḳ iş bilig birle bil / künüŋ bolsu ḳutluġ ḳutaḍsunı yıl
KB 2627 tetiglik bile er tilekke tegir / bilig bil uḳuş uḳ işiŋ ötrü ḳıl
KB 3677 tapuġḳa özüŋni çıġay bil çıġay / tapuġḳa çıġay bil yazuḳlarḳa bay
KB 3678 kişide yawuzı özüŋ bil özüŋ / meger eḍgü bolsa özüŋ hem sözüŋ