İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bilmiş

77
geçiş
28,5
milyonda
4.094.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
8
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek51.084,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Abhidharma (Shogaito)541.359,1
TT I-X2784,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig9122,3
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,46
Mait D 0,00
Abh D 0,87
TT D 0,00
ShoR D 0,33
KB D 0,55
DK D 0,00
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bilmiş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Sek 5 geçiş  ↔  KB 9 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: bilmiş

Sek 5 geçiş  ↔  Abh 54 geçiş

benzerlik 0,19

Karşılaştırılan yazılışlar: bilmiş

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kergek5625112,459,937,48678,0
sınap41510,4810,192,0049,7
krgek42210,379,642,0046,3
bekiz31210,1110,101,7336,8
nizvanı3379,758,471,7329,5
tıldaġın3999,137,051,7223,5
belgülüg32018,476,031,7119,2
kök32058,456,001,7119,1
adı54648,245,562,1928,8
inçe44268,035,361,9522,0
er66977,995,242,3832,0
tŋri33697,785,151,6815,6
kişi69927,524,732,3627,9
bilig34727,484,801,6714,2
yol46697,464,711,9218,5
alḳu35867,214,491,6513,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bilmiş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (77) →
Abh 173 … r yėg ayaġuluḳ bolmaḳ-lıġ yügerü-ki tıldaġ-ıġ yörüg yıġınça bilmiş kergek.
Abh 1044–1045 以此故知munı üz-e anın bilmiş kergek bodistv -lar-nıŋ ḳayu bışrunmış ḳılınç-larıġ yorıḳ-ı …
Abh 1516–1518 munuŋ uġur-ında teŋlep bilmiş kergek tŋri burḫan-nıŋ bilge biliglig edgü-sin若不具智徳 birök t …
EÇS IX Y273a "Her kim bu gece çadırından bir şey serîka etdirilirse bilmiş olsun esvâbdan çıkdığından mâ‘adâ dişden tırnakdan çıkar, g …
KB 4333 negü tir eşitgil özin tutmış er / tilin bek tutuġlı bilig bilmiş er
KB 4207 negü tir eşitgil adaş tutmış er / adaş asġı yası sınap bilmiş er
KB 2214 negü tir eşitgil sınamış kişi / sınap eḍgü isizni bilmiş kişi
Abh 4116–4117 … e arıdı yoḳ erür çınkėrtü töz-i ḳaltı pudgale teg üçün anın bilmiş kergek munı üz-e sav tayaḳ-ı ermez tėp.
Sek (IIc) ḳadır sarsıġ yavlaḳ bolur inçe bilmiş kergek ol barça
Abh 3253–3255 … ı birle ol vastu-ta adamış ol ḳoşulmış balmış tėp munı üz-e bilmiş kergek ḳayu niz-vanı-lar ükliser aşılsar anıŋ adı bolur ḳoş …