İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birin

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
198
geçiş
73,4
milyonda
3
biçim
8
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)6151,0
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig340,8
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı17524,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi16667,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,63
TT D 0,00
ShoR D 0,33
KB D 0,49
DLT D 0,00
AH D 0,00
DK D 0,56
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sipâhî82810,188,932,8285,6
virdi8699,947,632,8169,6
şâ‘ir6349,738,232,4457,7
hassân’a569,6510,472,2369,0
ḳaldı6669,547,272,4349,2
san‘at6789,487,032,4347,1
bekir’e479,329,932,0050,0
câriyenin4149,278,932,0042,8
şîşenin358,9210,001,7337,9
sehhâr3128,878,731,7331,2
a‘yâna3168,848,321,7329,2
vatan3538,616,591,7121,6
mahalliyle3698,526,211,7120,0
ulemâ63558,474,852,3628,9
zirâ‘at3798,476,021,7119,2
birer302.6818,424,255,19120,8
etsek3938,405,781,7018,2
her625.9678,364,157,43242,1
ta‘rîf31408,185,191,6815,8
yapup31418,185,181,6815,8
tavsîf42628,154,701,9218,4
ebâ31568,125,031,6815,2
katl88258,004,052,6629,9
basup32467,794,381,6512,5
sûrei32577,764,311,6412,3
ehli121.7917,633,513,1636,7
eyledi44957,563,781,8513,6
onar33587,473,841,6110,4
gönderüp46397,293,411,8111,7
teslîm35077,123,331,568,5
evliyâ35207,103,301,568,3
inşâ47747,083,141,7710,3
ihsân61.2987,042,982,1414,3
etmek35527,033,211,548,0
ikişer35826,983,131,537,7
eğer41.1726,582,541,667,5
etmiş38656,532,561,445,7
verüp51.7226,422,311,788,0
tahrîr83.0266,352,172,2011,7
mezkûr41.8286,021,901,464,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (198) →
Abh 822 birök yindem tarġarsar bir-in nedegin bolur adaġalı boşġud-suz tėp答yörüg töz-inçe erser y …
EÇS VII 66a … ermânıyla bir hil‘at vâlidesine gönderüp birin başvezîre ve birin başpapasa geydirüp bu mahalde Raba {suyu cenginde} mürd ola …
EÇS I 11b … altmış altı tılısmâtlar dahi berre müte‘allik inşâ edüp her birin birer püşte üzre inşâ etdiler.
EÇS IV 235b Paşa dahi Haseneyn'i bağrına basup birin yemîne birin yesâra alup eydür: "Ey cânım, hân-ı sâhib-i hâ …
EÇS I 38a … arafdan üç âdem zâhir olup ikisini şeyhin izniyle salb edüp birin dahi salb ederken hemân Gülâbî Ağa'nın karârı kalmayup huzû …
EÇS IV 395a Ammâ kitâb-ı Tevrât'da İblîs'in yetmiş ismi vardır. Her birin tahrîr eylesek tatvîl-i kelâm olur. Evvelâ kitâb-ı Tevrât'd …
EÇS I 161a … ânlı ve çörek otlu ve sûsâmlı ve yumurtalı çörekler kim her birin onar çift sırık hammâlına tahmîl edüp ubûr ederler. Ve azîm …
EÇS IX Y292b Hattâ ihlâs-ı şerîfde kalmış hatm-i şerîfin birin salât-ı zuhur edâ olunup ba‘dehu hakîr mü’ezzinler mahfilin …
EÇS III 23b … nehr-i Nîl bu Menzile şehrinden geçerken {ol sehhâr şîşenin birin yere uruncu bi-emrillah yerden Nîl kaynayup bir buhayre-i a …
EÇS II 346b–347a … layup birin Murâd Hân'a verir, "Var İzmir'i feth eyle" der. Birin Şehzâde Ebü'l-feth'e verüp "İkinci hılâfetde Mehemmed İslâm …