İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erdemi

17
geçiş
6,3
milyonda
14.629.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra31.685,4
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Uigurica I-IV1158,4
Kutadgu Bilig9122,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KİP D 0,49
Sek D 0,00
Mait D 0,00
U D 0,00
KB D 0,61

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erdemi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
küçi35610,4010,051,7336,0
uluġ43988,307,641,9934,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erdemi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
KB 2171 ḳamuġ erdemi bolsa erde örü / boḍunḳa birür bolsa eḍgü törü
KB 3150 meniŋde yüz üsteŋ anıŋ erdemi / boḍunda talusı kişi ködrümi
KİP 209 aġlaḳ tözkerinçsiz erdemi ol ėrür
Sek (Ib) küçi erdemi ertiŋü uluġ titir kim ḳayu ayıġ ḳılınçlġ tınlıġlar bo nomuġ
KİP 69–70 … alḳınçsız kögüzlüg bodisvt ḳuanşi im pusarnıŋ ḳutadmaḳ küçi erdemi antaġ uluġ tėtir
Mait … r tag--lar töpüsi üze irkleyü motġalayin arhantnıŋ kü kelig erdemi üze meriçi kançanapati uluşka barı yarlıḳap
U II, T II B1-10-5–6 ḫuanşı ım pusar-nıŋ ḫutadmış küçi erdemi antaḳ uluġ erür
KB 278 beḍük bilgi birle üküş erdemi / biliglig uḳuşluġ boḍun köḍrümi
KİP 58–60 … z kögüzlüg bodisvt inçe biliŋ uḳuŋ ḳuanşi im pusar ḳutadmaḳ erdemi antaġ ḳasınçıġ uluġ tėtir
KB 6332 bu dünya müni miŋ bir ol erdemi / negü teg keçürse keçer ademi