İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

esen

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
66
geçiş
24,5
milyonda
4
biçim
8
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig32.313,0
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Abhidharma (Shogaito)375,5
Uigurica I-IV1158,4
Kutadgu Bilig27367,0
Dede Korkut Kitabı19585,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi114,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,49
KİP D 0,00
Mait D 0,00
Abh D 0,00
U D 0,00
KB D 0,83
DK D 0,55
EÇS D 0,45

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: esen) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳal51111,0611,182,2470,3
ṣağ62911,0210,052,4573,0
ṭoğar4310,8912,732,0068,3
inç52510,8110,002,2360,4
tirilgil41810,6110,152,0049,3
virür3410,4611,901,7346,8
ḳaluŋ3510,4411,581,7344,5
bolġa56810,268,552,2349,7
big611810,068,022,4455,1
ḳanlu3369,918,731,7330,6
birdi42268,816,501,9828,2
olsa85308,786,272,7954,0
ögdülmiş32158,456,161,7119,7
eḍgü66878,035,482,3934,0
sağ55837,985,452,1928,1
olsun57607,635,072,1725,5
ilig46047,615,081,9420,5
ḳara34927,464,961,6814,9
baş46967,434,881,9319,4
didi35637,294,771,6714,1
öz36007,214,681,6613,7
baba37106,994,431,6512,7
ana31.1036,393,801,6110,2
olur36.0124,021,351,052,0
ve9147.9190,99-1,69-6,6519,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (66) →
KB 1194 tirig bolsa yalŋuḳ tileki anuḳ / et öz baş esen bolsa arzu yaġuḳ
KB 3198 esen barmu erki et öz inçlikin / negü teg yüḍer erki öḍlek yükin
EÇS IV 191b–192a … bir kılıç ve Gürcî gulâmı verüp cümle memlûklarımız sağ ve esen bulup yine haymemiz önünde atlarımız kayd [ü] bend etdik.
Mait … ... hua (çeçek) ... ... - / - -lep k / / / ... kin / ? -ap ėsen tükel öz--(ler)iŋe tegürü itildi ... yėme yinçge yip egirgü …
DK IV 80 ḳarşu yatan ḳara ṭaġlar esen olsa il yaylar ḳanlu ḳanlu ṣular esen olsa ḳanın ṭaşar ḳara …
DK IV 81 aġa yılda aġça ḳoyun esen olsa ḳuzı virür big erenler esen olsa oġlı ṭoġar sen esen o …
KB 940 ajun erki bulduŋ uzun bolsu yaş / erej eḍgü birle esen bolsu baş
KB 2528 … NEGÜ TEG KEREKİN AYUR / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / esen inç tirilgil ay ḳılḳı silig
IB 42 y(a)na k(ė)lmiş. idişin (a)y(a)kın (ė)s(ė)n tüük(ė)l bulmiş. ögir(ė)r s(ė)binür tėr.
DK IV 81 … n esen olsa ḳuzı virür big erenler esen olsa oġlı ṭoġar sen esen ol anam esen olsun menden yigrek ḳādir size oġul vire aġ sü …