İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

terk

151
geçiş
56,0
milyonda
2.198.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
50
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)4184,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası8210,0
Kutadgu Bilig51693,3
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8333,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,59
ShoR D 0,49
KuT D 0,69
KB D 0,81
AH D 0,00
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: terk) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tecrîd101810,9210,283,16129,6
eylemekdir4139,649,422,0045,7
bahtı4199,598,882,0042,2
raht5719,537,302,2241,0
tavraḳ339,3211,131,7346,3
keçer4629,277,171,9932,1
etmemiş3329,077,711,7226,4
tâc3958,646,141,7119,7
nebî44727,724,241,8916,0
öz46007,453,901,8714,2
diyârı59947,163,492,0415,1
etmeyüp35677,103,561,599,3
hem49056,963,301,8011,2
tahtı36666,913,331,568,5
kişi49926,843,171,7810,5
edüp4623.9575,972,105,2064,5
ibn31.6745,752,001,303,8
ü1611.2955,521,662,7415,1
ya‘nî32.2515,351,571,152,6
u2117.4345,291,432,8815,3
yedi44.8534,710,880,911,2
şehri45.6784,490,650,730,7
her35.9674,010,170,190,0
olan36.7713,83-0,01-0,020,0
olup417.2812,91-0,95-1,872,2
ve19147.9192,07-1,80-10,8348,9
ile323.7692,04-1,83-4,417,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“terk” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (151) →
KB 2683 … egler ınançı sözüŋ kizle berk / sözüŋ kizlemese başıŋ barġa terk
KB 4239 ḳaraḳa yaġuma ay ḳılḳı örüŋ / örüŋke ḳara terk yuḳar ol körüŋ
EÇS III 185a … r etme ve ecel-i müsemmâmın nihâyetine dek sıhhat-i bedenle terk [u] tecrîdden ayırma" deyüp Cenâb-ı Kibriyâ'ya tazarru‘ [u] …
EÇS III 64b … i dervîşân-ı zî-şân: Cümle (---) aded dâr-ı hırka-pûşân [u] terk [u] tecrîdân [u] ârifândır.
EÇS VIII 236a … k ü pâkîze fakr-ı fâka çille-i merdânın çeker elli beş aded terk [ü] tecrîd semâ‘-zen fukarâları var. Meydân-ı semâ‘ [u] saf …
EÇS X Y297a–Y297b … e keşf [ü] kerâmetlerin görüp tâc [u] tahtı ve raht u bahtı terk edüp tuğ ve tabl [u] alemin şikest edüp Y 297b Hazret-i B …
EÇS VIII 326a–327a … harâm mesâbesinde edüp cümle guzât hâb u râhat-ı istirâhati terk ü bî-ârâm edüp iki koldan meterisler içün mesâfe-i ba‘îdele …
AH 221–224 niḳab kötrür ajun birer yüz açar yazar ḳol ḳuçar teg yana terk ḳaçar yayınḳı bulıt teg ya tüş teg ḫali dirėngsiz keçer baḫ …
EÇS X Y115a … hân fukarâları var. Hattâ Hasanzâde Efendi Mısır mollâlığın terk edüp fakr-ı fahr ile kanâ‘at edüp kûşe-nişîn oldu. Hattâ İs …
KB 2805 … ü ötnü alsa yana birse terk / aŋar birgeler neŋ ḳaçan ḳolsa terk