İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tirig

100
geçiş
37,1
milyonda
3.246.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Manichaica I-III31.457,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası12315,0
Kutadgu Bilig781.060,3
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık2725,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,29
Man D 0,29
ShoR D 0,00
KuT D 0,59
KB D 0,87
DLT D 0,00
AH D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tirig) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ölümke74910,598,912,6473,6
sansız64310,438,882,4462,8
yalŋuḳ810410,338,022,8273,7
ölüg53010,309,132,2354,2
boldaçı42710,018,962,0042,4
öldi4319,978,772,0041,2
birür4489,798,131,9937,5
ölgü3149,759,501,7334,2
köŋli61479,647,112,4347,5
kiç3249,638,721,7330,7
ölse3329,548,301,7328,9
tutsa51579,326,752,2237,0
atın41608,986,401,9827,7
miŋ31568,586,021,7119,2
ölüm31808,465,811,7018,3
tut32408,185,401,6916,6
kün55318,024,992,1725,0
atı44347,944,961,9419,8
kör55967,884,822,1623,8
eḍgü46877,384,301,9016,3
öz36007,134,081,6311,3
hem39056,613,481,589,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tirig” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (100) →
KuT T. 35/61b1–3 65 ol tirig turur ilah yoḳ meger ol oḳıŋ anı ḳatıḳsız ḳılġanlar aŋar di …
KB 5897 ay köŋli köni ḳılḳı alçaḳ bütün / tirig bol esen tur tirilgil ḳutun
KB 5608 usa eḍgülük ḳıl at eḍgü tile / özüŋ meŋü atın tirig bolsunı
KB 1383 ölümke usanma köŋül tut tirig / neçe kiç tirilse töşeŋü yirig
KB 4910 negü tir eşit emdi köŋli tirig / saŋa yaḳşı sözlep birür öt erig
KB 1123 tilek bulsa bolmaz tiriglik yigü / tirig bolsa bulmaz tilek ay bügü
KB 5923 kim eḍgü ḳılınç tutsa boldı tirig / kim isiz ḳılıḳ tutsa öldi tirig
KB 5991 tirig yalŋuḳ oġlı igin igler ök / ḳamuġ ig ölüm bine kesmez bu kö …
KuT T. 35/36a3 … ar: öldürüŋler anlarnıŋ oġlanlarını kim taptılar anıŋ birle tirig ḳoḍuŋlar uraġutlarını ermez kafirlerniŋ alı dastanı meger y …
KB 1194 tirig bolsa yalŋuḳ tileki anuḳ / et öz baş esen bolsa arzu yaġuḳ