İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

turġu

28
geçiş
10,4
milyonda
9.918.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
30
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)250,3
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası16420,0
Kutadgu Bilig454,4
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık2725,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,33
Sukh —
ShoR D 0,33
KuT D 0,72
KB D 0,45
DLT D 0,00
AH D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: turgu) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bustanları3211,6814,141,7356,4
ėwler3411,5813,141,7351,9
uştmahlar31011,3411,821,7344,2
arıḳlar32310,9110,621,7338,6
yer47057,486,091,9726,0
içinde84.2735,934,502,7034,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“turġu” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (28) →
Abh 3763 kėn basudçı-sı tuşmış ödte nom yene turġu kergek.
ShoR 7.2 /60–87 … ügin 若觸 antaġ yene [bürtmekligin] 當如是住 inçip monı monçulayu turġu üçün 以膏 y[aġ üze /// 為運載] 故 aġır yüküg yêtürgü üçün bolmışı …
KB 5281 isizlerke berge urup könmese / özüŋ saḳnu turġu olardın usa
KuT T. 29/52a1 … r astınıda arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde turġu arıġ ėwler turġu bustanları içinde hem ḫoşnudluḳ taŋrıdın uluġ ol ol ḳurtulm …
KB 4914 uluġluḳ beḍüklük bu devlet küni / uzun turġu ermez ay köŋli köni
DLT I, 420 Emgek-sizin turġu yoḳ munda tamu / Eḍgülüküg körmeḍip ajun çıḳar
KuT T. 30/42a1–3 … tamuġ ḳapuġlarındın meŋgü ḳalıġlılar anıŋ içinde nėme yawuz turġu yer ol uluġsıġlıḳ ḳılıġlılarnıŋ yanıŋşı
KuT T. 32/37b1 … yoḳattımız uluş--dın [kim] küvezlendi anıŋ tiriglikleri ol turġu ėwleri turmaduḳ teg olarda kiḍin meger azḳına erür-miz biz …
AH 405–408 ḳanı ėmr-ü ma‘ruf ḳılur ėdgü er ḳanı kendü eḍgü kişi turġu yir yirer sen zamanaŋnı ḫalḳın ḳoḍup zamanaŋnı yirme kişisi …
KuT T. 30/43a3 31 Turġu bustanlar kirürler aŋar aḳar anıŋ altınında arıḳlar olarḳa …