İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

adası

69
geçiş
25,6
milyonda
4.531.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Abhidharma (Shogaito)250,3
Uigurica I-IV1158,4
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6225,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,00
Abh D 0,33
U D 0,00
TT D 0,00
ShoR D 0,00
EÇS D 0,51

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimSekMaitAbhUTTShoRKBEÇSToplam
adası112111·6269
adaşı······1·1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: adası) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
berak5911,0411,412,2472,6
kovin42010,529,932,0048,0
ravza42910,399,402,0044,7
külür3510,3811,521,7344,3
taman45410,068,501,9939,5
ardından3329,938,841,7331,1
cezîreye3419,808,481,7329,5
iskelesi31089,127,091,7223,6
girid31478,836,641,7121,8
mîl54818,225,672,1929,6
kırım34157,675,141,6815,6
önünde47827,274,641,9218,1
kâfir36167,174,571,6613,3
derler154.1236,874,153,6658,5
mezkûr41.8286,113,421,8111,7
ya‘nî32.2515,412,701,476,2
pâre32.3145,372,661,466,0
yokdur34.6454,381,661,182,8
içre35.3244,191,461,102,3
on35.4774,151,421,092,2
yine37.3723,720,990,861,1
dahi313.1862,890,150,170,0
ile423.7692,46-0,28-0,430,2
edüp423.9572,45-0,29-0,450,2
ve23147.9192,35-0,40-1,512,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“adası” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (69) →
EÇS VIII 268a … Körfez adasıdır. Bu gözü çıkup dest-i İslâma girdi. Körfez adası kal‘asın da Hudâ kerîmdir, anı da çıkarup inşâallâh feth ed …
EÇS VII 46a Ve bu Komaran adası içre üç yüz mikdârı ma‘mûr köyler vardır kim bu köyler içre …
EÇS II 244b … i bundadır. Ve alaca tavşanları firâvan olduğundan Tavşanlı adası derler ve rakıta ağacı bu cezîrede hâsıl olur. Andan kalkup …
EÇS VIII 319b … azret-i Ömer el-Fârûk fermânıyla Mora vilâyetin ve bu Girit adası vilâyetin bin pâre yelken ile gelüp ol cezîreleri İşpanya e …
EÇS VIII 266a–266b … l‘ûn küffâr yine firkatesinin direklerin endirüp yine Berak adası ardında pinhân olup yatdı. Bizler dağlar içre 3 sâ‘at gidüp …
EÇS VII 51b … piyâde olup berzah ve musîbet çekerek Tuna kenârında Kovin adası önünde Cânkurtaran'a düşüp cân kurtardılar.
EÇS VII 146a … -i azîm ile kanlar akarak feth olduğiyçün Adahon, ya‘nî Kan adası dediler. Ba‘de'l-feth kal‘asın münhedim etdiler, ammâ aceb …
EÇS VIII 281b … ırgalar bu limanın iki cânibinden girüp çıkmak kâbildir. Ve adası kenârlarında âb-ı hayât suları firâvândır. Ve bu limandan,
EÇS IX Y109b–Y110a … l garbdan şarka seksen mîl bir burundur. Bir cânibi Sönbeki adası kıyılarıdır. Ve bir cânibi Gökova körfezidir. Ancak bir bur …
EÇS VIII 256a Ve mezkûr Atina limanı ile Külür adası mâbeyninde Harâmî adası derler, bir küçük adacıkdır. Atina …