İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

an

64
geçiş
23,7
milyonda
4.844.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı1841,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Uigurica I-IV1158,4
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5723,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
Mait D 0,00
U D 0,00
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,00
EÇS D 0,75

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimŞUMaitAbhUTTShoRKBEÇSToplam
ân·······653653
an11·11215764
aŋ·112··51·19
‘an·······22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: an) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
firâren151712,5712,183,87245,2
tevâli’lkesürât7711,6612,362,65120,1
tevâlîyi’lkesürât4410,9112,362,0068,6
sallallâhu32710,089,191,7332,6
muhammedin33210,008,951,7331,5
ta‘âlâ32388,356,051,7119,3
ümmeti33667,845,431,6916,8
deyüp121.9717,595,003,3660,3
deyü46.0074,431,811,434,3
paşa39.4783,360,740,690,7
dahi313.1862,890,260,290,1
edüp523.9572,770,140,200,0
ve25147.9192,47-0,17-0,610,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (64) →
EÇS IX Y289a … u, cezâkallâhu annâ yâ Resûlallâh, efdalu mâ cezâe seyyi'en an kavmihi ve resûlen an ümmetihi , sallallâhu aleyke küllemâ …
Mait … . yirlerde öŋi kim ol [tı]nlaġn(ı)ŋ saḳı-nmış saḳınçın ... -an uḳsar-lar .. inçip ... -rinte erken ök ... ... ... ... ... …
EÇS IX Y289b … azzallâhu bike'l-islâm fe-cezâkallâhu ta‘âlâ ani'l-islâm ve an ümmeti Muhammedin sallallâhu aleyhi ve sellem hayri's-selâm …
EÇS X Y13b An hakkı İsâ ve Meryem. Âye[t]:
EÇS I 75a … â Paşa telhîs ile Pâdişâha gönderüp ol dahi kırâ’at edüp ol an Kara Mustafâ Paşa ile Kapudan Siyâvuş Paşa ve Tershâne keth …
EÇS IV 275b Ve Kitâb-ı Sa‘âdetnâme an müellefâtı merhûm Câmî-i Re(vâ)mî.
EÇS IV 231a … i filan" deyü görmediği ve bilmediği paşalı âdemlerinin ebâ an ced isimleriyle nidâ edüp selâm vererek ber-hevâ deverân ed …
U II, T. II Y. 52,1-20–21 an . . [ı] [e]şidip ol yalavaç-lar yme . . [tr]kin ök özöz ulu …
EÇS I 6b … r kahırlarından nice halâs olup cihân-geşt olurum" deyü her an Cenâb-ı Bârî'den dünyâda sıhhat-i beden, seyâhat-i tâm, âhi …
EÇS X Y450b … ıt urarak hücûm etdiler. Kizb harâmdır, hemân hakîr firâren an tevâliyi'l-kesürât deyüp kaçmak dahi erlikdendir deyü şehr …