İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ayur

228
geçiş
84,5
milyonda
1.431.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kalyanamkara Papamkara34.739,3
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Manichaica I-III1485,7
TT I-X31.177,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası8210,0
Kutadgu Bilig2052.786,6
Atebetü’l-Hakâyık51.812,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KP D 0,29
Mait D 0,49
Man D 0,00
TT D 0,49
KuT D 0,55
KB D 0,89
AH D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ayur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
birdi3622611,347,885,97328,3
yanut2920811,097,695,36256,0
ögdülmiş2921511,077,645,36254,0
oḍġurmış208411,048,464,46200,1
ögdülmişke209810,978,244,46193,1
ḳatılmaḳnı121310,6710,423,46168,2
ilig3860410,556,546,10272,5
kerekin111510,5310,083,31143,3
ḳadaşım92010,229,383,00103,9
oḍġurmışḳa93910,118,422,9989,3
açtı94410,088,242,9986,9
toldı1215610,006,833,4390,8
iligke101579,736,563,1371,8
ḳumaru6219,628,722,4462,5
uḳuş81239,546,592,8057,8
kör185969,485,484,15102,3
ögdisin569,4510,272,2367,6
ḳılmışın5129,429,272,2356,7
yigrek5209,378,532,2350,5
ögdülmişig5219,368,462,2350,0
toġdı5329,307,852,2345,3
yaḳşı6879,296,672,4344,1
eşitti5399,267,572,2243,2
iḍim6959,256,552,4243,0
keldi71509,256,112,6145,8
söz135189,165,213,5169,1
oldrup459,1410,212,0053,4
ıḍmışın459,1410,212,0053,4
birmişin469,139,952,0050,8
baġırsaḳ61249,136,162,4239,7
erdükin4209,058,211,9938,4
su‘ali4328,987,531,9934,3
bitig61778,925,652,4035,4
barsa4538,876,801,9830,1
uş4538,876,801,9830,1
tilin51268,855,882,2031,1
til51288,855,852,2030,9
tüş4678,806,461,9828,2
neteg4748,766,321,9727,4
pend4748,766,321,9727,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ayur” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (228) →
KB 6299 LXXXIV. ÖGDÜLMİŞ OḌĠURMIŞḲA YAS TUTMIŞIN AYUR / / turup bardı kördi ḳadaşı gürin / ḳuçup yıġladı yaşı sa …
KB 350 XI. KİTAB ATI YÖRÜGİN YİME AWUÇĠALIḲIN AYUR / / kitab atı urdum ḳutaḍġu bilig / ḳutaḍsu oḳıġlıḳa tutsu …
KB 955 XIX. AY TOLDI İLİGKE TİL ERDEMİN SÖZ ASIĠLARIN AYUR / / ilig bir kün ay toldını ündedi / orun birdi oldur tiyü …
KB 4644 LXVI. ÖGDÜLMİŞ OḌĠURMIŞḲA AŞḲA OḲIMAḲ TÖRİSİN AYUR / / ḳalı sen oḳıyın tise sen kişig / oḳıġıl velikin keḍ it …
KB 538 … B CEVABI AY TOLDIḲA / / yanut birdi ḫacib kör ay toldıḳa / ayur emdi iwme maŋa tur baḳa
KB 4419 LVIII. SATIĠÇILAR BİRLE ḲATILMAḲNI AYUR / / munıŋda basası satıġçı turur / satıġ birle tınmaz asıġ …
TT II Y 36. 12.-13 birök bu tuşuşmaḳ atlġ ırḳ kelser . sevin inçe ayur .
KB 280 tejikler ayur anı efrasiyab / bu efrasiyab tuttı iller talap
KB 6316 ölüg pendini baḳ ayur kör mini / ölüm tuttı bardım tutar uş sini
KB 6037 LXXIX. ÖGDÜLMİŞ OḌĠURMIŞ TÜŞİŊE TA‘BİR ḲILMIŞIN AYUR / / yanut birdi ögdülmiş aydı bu tüş / iḍi eḍgü tüş ol kör …