İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

begi

91
geçiş
33,7
milyonda
3.535.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
22
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Ongin Yazıtı14.048,6
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)6277,1
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV2316,9
Kutadgu Bilig771.046,7
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
O —
Mait D 0,56
Man D 0,00
U D 0,33
KB D 0,75
DLT D 0,29

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇOMaitManUKBDLTEÇSToplam
beği·······649649
begi11612773·91
beğ’i·······3939

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: begi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
il1115010,558,093,30102,4
ḳulı43610,018,692,0040,7
boḍun81799,927,372,8166,3
erdem5889,847,722,2343,9
boḍnı4539,838,131,9937,4
yarlıġı3239,758,921,7331,5
bulsa4799,597,551,9934,1
yaḳşı4879,527,411,9933,4
eḍgü176879,486,524,08120,8
eşitgil72399,446,762,6252,0
boḍunḳa41029,417,181,9932,1
birse3609,357,531,7225,5
ilke3679,287,371,7224,9
kend3759,217,211,7224,2
begler51989,156,552,2135,7
aymış3839,147,071,7223,6
yaŋlıġ3929,076,921,7222,9
dünya52958,735,972,2031,7
emgek31838,495,931,7018,8
sözlemiş32648,115,401,6916,6
uluġ43988,075,221,9521,2
bilig44727,864,971,9419,9
ötrü33977,654,811,6714,2
atı34347,554,681,6613,7
köni34587,484,601,6613,4
kişi39926,503,491,589,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“begi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (91) →
KB 843 bu begler tapısı üze ḳıl tapuḳ / begi taplasa tapḳı açtı ḳapuḳ
Mait … n öp saḳınıp ikile et’özinte altun öŋlüg yaruḳ ıdu keyikler begi kiser er[sl]an osuġ-luġ törtdin yıŋaḳ titrü kö[rü]p çkr sws …
KB 1809 begi yarlıġı bolsa eḍgü söze / ḳulı köŋli yükser yazar ḳaş köze
KB 5293 idi yaḳşı aymış boḍunlar begi / boḍunda beḍüki kişide yigi
KB 2906 kirür ötrü emgek begi tapġıŋa / ol emgek tusulur ḳulı asġıŋa
Mait anı ėşidip [santuşiti tŋriler be]gi adın bir tiwa arji [tŋrike inçe] tėp tėyür . .
KB 216 negü tir eşitgil bu il kend begi / uḳuşḳa biligke yetürmiş ögi
KB 2239 bu yaŋlıġ kişi bolsa begke vezir / begi birle boḍnı tüz inçke tegir
KB 2433 küwense begi hem özi hem ili / olarḳa du’a ḳılsa boḍnı tili
KB 3856 beg ol bu köŋül kör ḳamuġ öz ḳulı / begi ḳança barsa uḍu ḳul yolı