İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

begim

12
geçiş
4,4
milyonda
19.003.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Uigurica I-IV1158,4
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
Kutadgu Bilig454,4
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi41,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
U D 0,00
AO —
KB D 0,45
DLT D 0,00
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTMaitUAOKBDLTEÇSToplam
beğim······5050
begim·11141412
beġım1······1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: begim) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
uluġ43988,328,141,9937,4
kendi46287,687,481,9933,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“begim” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
AO … ar öŋi ödrülür-ler ada-tın tėp ėşidmiş üçün uġrayu soḳ-a öz begim yol temür yiuçiŋ uluġ iş-ke ḳaraçaŋ sıŋar yumşatdı erti
EÇS II 325b Bu Begim kendi, Kars hükmünde üç yüz hâneli Ermeni ve Aznavûr Gürcî …
KB 2899 köni bol sen iş ḳıl ay ersig begim / könilikte taştın yoḳ ermiş yigim
EÇS II 325b … -ân kend-i Begim derler. Hâlâ Şâh kızlarına diyâr-ı Acem'de begim derler. A‘yân [u] eşrâfa aka der[ler],
EÇS II 325b Menzil-i kend-i Begim: Zamân-ı kadîmde Uzun Hasan Şâh'ın duhter-i pâkîze-ahteri k …
KB 85 bezendim begim boldı ḫaḳan uluġ / ötündüm munu ḳolsa canım yuluġ
KB 3001 bu barça asıġ sanı boldı tegim / asıġ ḳılġuçıġ eḍgü tutġu begim
Mait … rḫm(a)yu pu[ro]hit [bo]diswt tapa körüp inçe [ti]p tėyür .. begim teŋrim s(e)n bu ujakaġ kimtede boşġun tu(n)g (.) ötrü bodis …
DLT I, 300 Begim özin oġurladı / Taraġ bilip uġurladı / Uluġ teŋri aġırladı …
U II, T. II Y 42.-85–86 taġı buyan edgü ḫılınç ertmiş begim yeti burḫanlar ulusında tėrzün