İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bilmek*

12 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
76
geçiş
28,2
milyonda
12
biçim
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Abhidharma (Shogaito)18453,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası22577,5
Kutadgu Bilig340,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2811,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,00
Abh D 0,58
ShoR D 0,00
KuT D 0,75
KB D 0,00
EÇS D 0,65

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bilmek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
küçinde5610,9611,852,2478,6
bululġuluḳ4710,6211,312,0057,7
allâh’ı41110,5610,662,0052,8
üskinde66010,508,792,4461,8
adırtlamaḳ31210,1310,121,7336,9
anlarnı3589,527,841,7226,8
lâzımdır41399,257,001,9831,0
gerekdir31089,066,951,7223,0
ayġıl31198,986,811,7222,4
tilese32128,425,971,7019,0
olarḳa43728,195,581,9623,2
bütünlükin32708,155,621,7017,6
meger32908,075,521,6917,1
taŋrı79097,865,092,5736,0
kişi49926,944,161,8915,6
içün72.0366,763,932,4725,2
eğer31.1726,303,511,589,1
iken31.8155,702,871,506,8
her35.9674,021,160,961,5
ammâ315.2292,68-0,19-0,250,1
ve6147.9190,41-2,47-11,1635,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (76) →
ShoR 6.2.2.3/35 … /// 4) /// [üz]lünçü yorıq-ta /// 5) /// [yénikin aġı]r-ın bilmek üz-e : köŋ-ülüŋ-nüŋ biligiŋ-niŋ yénikin aġ[ırın] /// 6) /// …
EÇS I 70a Kişi haddini bilmek pek revâdır / Eğer dervîş eğer bay [u] gedâdır.
KuT T. 30/65a3 … i sizlerde kimi yandurlur aşaġaraḳ tiriglikke ançaḳ bilmese bilmekde kiḍin nerse her-ayine taŋrı bilgen uġan ol
Abh 3309–3310 … z turz-un indirayakoş-ta kentü kėn kėŋürü söz-legey biz tėp論bilmek erser ḳaltı bilmek adırtlamaḳ erür.
Mait taḳı yme yultuz körüm bilmek ırḳ saçmaḳ wyak[i]rt ç(a)ntowiçiti ulatı şasatar[lara]ġ brḫ …
EÇS VIII 210b … olana bunların da lisânlarından bir şemme fehm edecek kadar bilmek lâzım olduğundan her ne kadar yâve gûne sözler ise de tahrî …
Sek (IIc) bilmek uḳmaḳnıŋ atı erür yruḳ yaşuḳ
KuT T. 35/6a3 … n bėrsemiz aŋa eḍgülük bizdin ayġay: anıŋ üçün bėrildim anı bilmekdin yoḳ ol maŋar sınaġ ançası bar üküşleri bilmezler
EÇS VII 176b "Acıdır sen yeme, eğer lezzetin bilmek istersen bir avredi bir kerre öp, gör ne kadar lezîzdir. Eğ …
EÇS III 44a–44b … seyyâh-ı âlem ve nedîm-i âdem olan kimesnelere her lisândan bilmek elzem-i levâzımından olmağın bu mahalle lisân-ı Tevrât üzre …