İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erdemin

18
geçiş
6,7
milyonda
14.017.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı38.823,5
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra31.685,4
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Manichaica I-III1485,7
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
Kutadgu Bilig568,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KİP D 0,29
Mait D 0,39
Man D 0,00
Sukh —
KB D 0,55

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇKİPMaitManSukhKBToplam
erdemin33511518
erdemiŋ·····22
erdemın·····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erdemin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 5 geçiş  ↔  KB 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: erdemin

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
alpin3412,1313,781,7354,6
kü32611,1311,081,7340,5
edgüsin33110,9710,821,7339,4
tusu35810,349,921,7335,5
bilig34727,656,901,7222,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erdemin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
KİP 148–149 bu pusar munçulayu taŋ adınçıġ alp erdemin kamaġ tınlıġlarḳa asıġ tusu ḳılu ḳutġarur ..
Man II D 176-99–102 bu üç elig t(e)ŋriler kelmekin enmekin erdemin bügüsin bügülenmekin k(a)ltı kelip kedilür
KB 1489 körü ıḍma ögretgil erdem bilig / bilig erdemin bulsu ilke elig
KB 287 X. BİLİG UḲUŞ ERDEMİN ASIĠIN AYUR / / tilekim söz erdi ay bilge bügü / uḳuşuġ bi …
KÇ 1 ... alpin erdemin üçün Ap[a Tarḳan] Çıḳan Tunyuḳuḳ ėtip bermiş.
Sukh II S-70–80 … i-a ḳaltı mn [amita] burḫan -nıŋ saḳınu yėtinçsiz [edgüsin] erdemin ögdüm öŋtün [sıŋar . . . ] akşobi atlġ burḫan sim[ir . . . …
KB 3413 yaġı ol erig yatsa oḍġurġuçı / münin erdemin ilke bildürgüçi
Mait … z tınlıg bar kim kam(ag-) -da üstünki arhantlarnınŋ edgüsin erdemin bulġalı tegimlig bolur..
Mait … ugġulug ayıg kılınç kılmazun yine ök purunı arhant kü kelig erdemin kamag çmbudvip uluştaḳı tınlıg--(lar) üştürü inçe tėp sözle …
KÇ 12 … i Çor oplayu tegip bulġayu / [Tab]ġaçḳa bunça süŋüşüp alpin erdemin üçün kü bunça tutdı.