İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ertmiş

48
geçiş
17,8
milyonda
6.242.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)7323,3
Abhidharma (Shogaito)34855,7
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV2316,9
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,57
Abh D 0,45
Man D 0,00
U D 0,00
Sukh —
ShoR D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimSekMaitAbhManUSukhShoRToplam
ertmiş1734121248
ėrtmiş·1·····1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ertmiş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 8 geçiş  ↔  Abh 34 geçiş

benzerlik 0,03

Karşılaştırılan yazılışlar: ertmiş, ėrtmiş

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ödki175512,4011,084,12233,9
kelmedük144512,2711,093,74192,7
közünür124512,0510,873,46160,8
törülüg52311,1710,582,2364,6
ilkide41011,1411,462,0057,4
tuġdaçı42010,9110,462,0050,9
ödke31110,7010,901,7340,3
ödte55410,659,352,2355,3
azuça31299,127,351,7224,7
ulatı53878,566,502,2135,3
alḳu45867,695,581,9623,2
yüz312.2723,000,780,720,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ertmiş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (48) →
Abh 2866–2867 ḳaltı ertmiş kelmedük közünür ödte ḳayu neçe bar erser öŋ tuġurdaçı bedü …
Abh 3655 ol umamaḳ-ı-nıŋ uġur-ında adḳanġalı ertmiş ödki adḳanġu-larıġ tėp.
Abh 4173 tegşildürüp kigürmek üz-e ertmiş öd-ke yme ök adamış ol nirvan tėp.
Abh 3768–3772 … bululur bilip öçmek ol ḳayu ol tėptėser ḳaltı alḳu aḳıġ-sız ertmiş közünür ödki tuġdaçı törü-lüg nom-lar erür tėp ulatı釋日ḳavır …
Abh 2500 ermez mü erdiŋ ertmiş ödki burḫan.
Abh 4059–4062 … vrilür或名在現 在azu-ça yme adı tursar közünür ödte yörügi turur ertmiş kelmedük ödte azu-ça yme adı tursar ertmiş kelmedük ödte yö …
Mait öŋ[reki ertmiş] burḫanlar ḳanta burḫan ḳu[tın bultılar] kin kelteçi bur-ḫan …
Abh 3808–3810 … tėrin-i ḳuvraġ-ı tarġarduḳ-ta niz-vanı -lar-nıŋ pirapdi-sın ertmiş kelmedük ödki-sindin bululur bilip öçmek.
Mait … yaġḳa tegimlig [mait]ri bodiswt ol oḳ orunta olurup [ilkide ert]miş [r(a)]tnaşiki [artad(a)rşda ulatı bü]gü biliglig burḫan-[la …
Abh 4118 ertmiş kelmedük ödki-si yme ök sav tayaḳ-ı ermez bolġu kergek.