İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kara

1.532
geçiş
567,8
milyonda
155.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
443
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig53.855,1
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Manichaica I-III2971,3
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.519620,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,55
Mait D 0,39
Man D 0,33
KB D 0,00
EÇS D 0,90

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKTŞUIBKİPMaitManUKuTKBDLTDKEÇSToplam
kara····5·52··1··1.5191.532
ḳara1628·21·1410910348·492
kâra·············1313
ka‘ra·············1010

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kara) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

BK 6 geçiş  ↔  Mait 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: ḳara, kara

ŞU 8 geçiş  ↔  Mait 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: ḳara, kara

ŞU 8 geçiş  ↔  KB 110 geçiş

benzerlik 0,02

Karşılaştırılan yazılışlar: ḳara, kara

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mustafâ12792110,734,9210,90639,8
şapkalı41309,758,236,38442,5
koca476079,494,096,45181,6
paşa2229.4789,372,3712,01376,5
haydaroğlu29369,247,475,35277,5
hasan471.1019,193,236,13128,4
mürsel28419,197,235,26251,0
nahır26159,118,585,09280,6
murâd511.7049,012,726,06107,1
alî511.8998,932,565,9397,6
yûsuf326608,903,425,1394,9
ağa522.0508,892,485,9294,6
nâm572.6078,822,275,9889,8
ece20378,716,894,43164,9
meydân211428,685,034,44108,7
nâ’ib18458,556,464,19133,9
gibi704.6058,551,745,8771,7
vezîri289848,512,654,4556,3
tarafı311.3148,482,384,5052,6
foça17448,476,414,07125,0
paşa’nın247468,432,824,2153,4
paşa’ya258648,422,674,2251,0
meydân’da16148,417,983,98172,6
şemseddîn16488,376,203,95111,8
tarafında281.2978,342,254,1843,5
mehemmed443.0458,301,674,5541,9
hoca161678,274,403,8168,5
saçlı15728,265,523,7988,7
sadrıa‘zam185298,162,913,6841,8
murtazâ151888,164,133,6558,8
beğ261.4758,151,963,7932,2
tarafından219008,142,363,6935,3
paşa’yı174548,133,043,6242,4
âmid13308,096,583,5799,4
başlı131028,034,813,4863,2
yeniçeri221.2398,021,973,4927,5
lala131348,004,423,4456,0
zengî12437,965,943,4178,8
pîrî12547,955,613,3972,7
efendi241.7107,921,633,3121,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kara” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.532) →
EÇS IX Y118b–Y119a … Tarsûs mâbeyninde Akdeniz kenârında Takyanus'un tahtı olan Kara Görgüz nâm şehirde Malta küffârı cesed-i Yahyâ ile anda iki …
EÇS II 221a … santurcusu ve neyzen ve kemânçecisi var imiş ve Sadrıa‘zam Kara Mustafâ Paşa'nın Ulak Kara Recep Ağa*sının bir çöğürcüsü ve …
EÇS X Y438b … anda medfûndur. Bunlardan mâ‘adâ altı zâviye vardır. Evvelâ Kara Beğ mescidi.
EÇS II 237b–238a … â olması sebebin eyle yazmışlar kim bir gün bu molla üstâdı Kara Alâeddîn hazretlerinin kabr-i şerîfin açup üstadının vücûd- …
EÇS VIII 232b Ve ba‘de'l-feth hükûmetin (kara) Kara Koca'ya verüp amâr eder. Hâlâ Rûmeli eyâletinde Selâni …
EÇS X Y425b … bi ibn Dervîş Mehemmed Zillî ibn Kara Ahmed ibn Demircizâde Kara Mustafâ Paşa eş-Şehîd ibn Durhan Beğ ibn Yavuz er ibn Ece Y …
EÇS IX Y372a … m sâm yelinden helâk oldu. Bir muhâlif dereli ve iki cânibi kara kayalı bir vâdî-i Nâr'dır. Âdem depesinden kebâb olur.
EÇS I 127b … erimiz Dervîş Mehemmed Zıllî ve vâlidesi ve dedemiz Demirci Kara Ahmed ve dedemiz Yavuzer Beğ ve vâlidemiz ve'l-hâsıl bî-his …
EÇS V 66a … tarafı dîvârın nehr-i Tuna döğer yeri kâmil bin adımdır ve kara tarafı gûyâ yayın kabza tarafı kâmil iki bin germe adımdır. …
EÇS III 77b–78a … yüz kadar askerle kaldı ve bir gün Bâyezîd'in nedîmlerinden Kara Mehemmed nâm bir bî-dîn şâhı tenhâ bulup eydür: "Şâhım! Sak …