İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tüzün

131
geçiş
48,5
milyonda
2.525.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)9415,6
Abhidharma (Shogaito)681.711,5
Manichaica I-III1485,7
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Kutadgu Bilig43584,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,42
Abh D 0,83
Man D 0,00
AO —
ShoR D 0,29
KuT D 0,63
KB D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tüzün) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Bilinen anlam ayrımı. KB: yumuşak huylu, soylu karakterli · Abh: soylu, yüce — Skt. ārya karşılığı (tüzün yol)

Mait 9 geçiş  ↔  KuT 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tüzün

KuT 6 geçiş  ↔  Abh 68 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tüzün

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yolta123611,209,753,46142,8
yoluġ125411,059,163,46131,4
ḳılḳı1817010,948,094,23168,3
silig97710,478,232,9986,0
maitri64010,178,592,4460,5
uwutluġ52510,049,012,2353,6
yol2566910,006,594,95180,4
bol71099,907,372,6358,1
pirapdi4139,839,632,0046,8
uyur6939,787,382,4349,8
bululur5569,787,842,2344,9
amul4449,557,871,9936,1
bodiswt4449,557,871,9936,1
yolnuŋ359,5010,591,7340,4
atanur3119,449,461,7334,2
bulġuluḳ3149,419,111,7332,6
alçaḳ3189,378,751,7330,9
tüşüg3229,338,461,7329,6
ulatı93879,155,902,9556,2
yügerü3459,137,421,7225,1
baġırsaḳ41249,016,381,9827,6
öŋi62868,885,762,4036,2
nedegin52238,855,852,2030,9
alp41538,856,071,9725,9
ḳılınçı3978,756,321,7120,4
kiçig31158,646,071,7119,4
aḳıġsız31428,495,771,7018,2
inçip43298,154,971,9419,9
tŋri43698,034,801,9319,0
kergek32518,014,941,6814,8
edgü32897,874,741,6714,0
hem69057,574,092,3122,8
alḳu45867,514,141,8915,4
türlüg34467,414,111,6311,5
köni34587,384,081,6311,3
eḍgü36876,913,491,589,1
sekiz51.8736,352,781,9110,8
iki59.4174,100,450,600,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tüzün” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (131) →
Mait tüzün brḫmawati ḳatun yene sögüt tübinte çeçeklik ö[rgün] üze yar …
Abh 3824 yorıdaçı-lar-nıŋ tüz-ün yol-ı altı orun-lar-ta bululur.
Mait … ulmaḳlaġ edgü töz yıltız kü[çin-] te altı ḳat tŋri yėrinten tüzün maitri bodiswt iye ḳodı yėrtinçüke inerler . .
Abh 3293–3294 birök andaġ erser tüz-ün yol yme ök uyur tarġarġalı niz-vanı-lar-ıġ adı bolġu kergek …
Abh 4135 nedegin bolur öŋi üdrülgeli andaġ yme tüz-ün yol-ta öŋi nedegin uyur tanuḳ-laġalı nirvan-ıġ tėp.
KB 1871 kiçigi sewiglig ḳarısı amul / özi tüzün alçaḳ kör asġı üküş
KB 43 tüzün erdi alçaḳ ḳılınçı silig / uwutluġ baġırsaḳ aḳı kiŋ elig
Abh 4181–4183 kėn kirtükde tüz-ün yol-ḳa.
ShoR 8.3 /212–215 tüz-ün {艹+廾} -lar-nıŋ 心 -leri kögüz-leri // açılıp yarup onunç nom …
Abh 2701 与聖道除tüz-ün yol birle birgerü öŋi kėder -miş kergek nedegin tėptėser.