İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ters*

41 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
268
geçiş
99,3
milyonda
41
biçim
8
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek51.084,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Abhidharma (Shogaito)7176,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)5490,9
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası5131,3
Kutadgu Bilig11149,5
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi22692,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,46
Mait D 0,49
Abh D 0,40
ShoR D 0,46
KuT D 0,46
KB D 0,66
DK D 0,43
EÇS D 0,71

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tershâne) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âmire132210,529,543,60155,9
gebr101210,1910,033,16132,0
bâğçesine7209,648,782,6474,1
bâğçesinde7499,507,492,6359,8
ardında8959,506,732,8059,5
gözleri101959,476,013,1164,2
kadırga91609,436,152,9659,5
emîni175859,355,194,0189,9
bâğçesi123359,355,493,3968,4
piyâle6639,216,912,4346,1
gözlerinde599,219,452,2359,0
âmire’de448,9110,302,0057,1
âmireye478,909,492,0047,6
tetrü4208,837,981,9937,1
azebistân4458,716,811,9830,2
gebrâ338,5010,301,7342,8
uzamış338,5010,301,7342,8
âmire’ye348,509,881,7338,3
nomluġlarıġ358,499,561,7336,1
sâlih51898,495,062,1725,5
muğâna378,489,081,7333,3
göz73828,464,532,5330,7
azaḳ3178,437,801,7227,0
cüvâna3208,427,561,7225,9
gözünde3208,427,561,7225,9
körüm3208,427,561,7225,9
dîvânhânesi3238,407,361,7225,1
kâsımpaşa’da3258,397,241,7224,5
mühimmâtı3288,387,081,7223,8
kadırgalar3358,346,751,7222,4
bindirüp3498,286,271,7120,3
bîdîn3678,205,821,7018,4
mebzûldur3688,195,801,7018,3
taŋrınıŋ31028,055,211,6915,9
kapudan77237,853,612,4322,2
kethüdâsı31637,834,531,6613,2
islâmbol’da43507,733,851,8613,9
ardı32327,624,021,6311,1
geyüp44317,553,551,8312,4
yerine44357,543,531,8312,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (268) →
EÇS I 155a … nâf-ı Kâsımpaşa mukaddemleri: Nefer 155, hâlâ pîrsizlerdir. Tershâne kethudâları eli altında bî-dîn bir alay kavmdirler. Tershân …
EÇS V 64b–65a … ı ve Fener ve Balat {kapuları} önünden tabıllarıyla geçirüp Tershâne'de küreğe götürdüler. 65a
EÇS VIII 232a … ru'l-ıt‘âm me’keli vardır kim cemî‘i bay u gedâya ve gebr ü tersâya ve pîr-i muğâna ni‘meti mebzûldur. Sâhibü'l-hayrâtı merhûm …
EÇS V 96a Der-beyân-ı ibret-nümâ-yı tershâne-i mutalsamât: Zamân-ı Feylekos-ı keferede tershâne limanında …
EÇS VIII 316b … r etrâfı bin adımdır. Ve cümle on dörd aded göz kârgîr binâ tersâhâne kemerleri var kim cümlesinin üstleri serâpâ horasânî kireç …
EÇS VIII 298b Ve cümle gûnâ-gûn kuyruksuz atların ters eğerleyüp haçlı peykerlerin atları üzre ser-nigûn bağlayup …
EÇS VIII 316b … büyük şîre sarnıcı vardır, ammâ şarâbı değil suyu kalmamış, tershânenin orta gözlerinde mu‘attal durur.
EÇS V 64b Bunlardan sonra Tershâne azebistân askeri pâk ve müsellâh yürüyüp cümle altı bin ade …
EÇS II 269a … eler yığılup ol kadar ahşâbâtlar geldi kim her iskeleler ve Tershâne gözleri kereste ile mâl-â-mâl olup cemî‘î cezîrelerden üstâ …
KB 1856 neçe bulġanuḳ işke tegse sözer / neçe ters tügün erse baḳsa yazar